W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego

Islam i Natura

źródło: Artykuł z gazety 'Salaam' Nr.3 1996:
Dr. Abdullah Omar Nasseef, sekretarz generalny, Muslim World League
z angielskiego tłumaczył: abu anas

Islam ma podwójne znaczenie podporządkowania się i pokoju / spokoju. Człowiek jest wyjątkowym stworzeniem Allaha. Mimo naszych wyjątkowych cech, intelektu i duszy pozostajemy jednak tylko jednym ze stworzeń Allaha. Dokładnie możemy siebie zrozumieć tylko wtedy gdy przyznamy się do faktu iż naturalnym naszym stanem jest podporządkowanie się Prawom Allaha, naszego Stwórcy.

Tylko wtedy możemy doznać prawdziwego spokoju. Tylko wtedy będziemy mogli doznać spokoju w nas samych, w relacjach z innymi ludźmi i pomiędzy nami a otaczającą nas naturą. Gdy świadomie podporządkujemy się Allahowi, zrozumiemy że cała nasza siła, nasze możliwości, talenty i wiedza są nam dane od Allaha. Jesteśmy Jego sługami, i gdy sobie to uświadomimy, gdy zrozumiemy że wszelkie nasze prestacje wywodzą się z Łaski Allaha, i gdy złożymy za te dary dziękczynienie respektując środowisko i wszelkie stworzenie zostaniemy wolni. Nasza wolność to bycie wrażliwymi, świadomymi i odpowiedzialnymi powiernikami Bożych darów i szczodrości.

Dla muzułmanina rola ludzi na ziemi to 'khalifa' - namiestnicy / powiernicy Allaha. Jesteśmy przedstawicielami czy gospodarzami Allaha na ziemi. Nie jesteśmy władcami tego świata. Nie należy on do nas abyśmy mogli robić z nim co nam się podoba. Jest to własność Allaha która została nam powierzona. Jako 'khalifowie' powinniśmy ziścić pokładane w nas nadzieje. 'Khalif' jest odpowiedzialny za swoje czyny, za to w jaki sposób on / ona używa lub nadużywa dane jemu zaufanie.

Islam naucza nas że jesteśmy przez Allaha stworzeni i do Niego powrócimy aby zostać osądzeni. Jesteśmy odpowiedzialni zarówno za nasze uczynki jak i naszą niedbałość. W Dniu Sądu Ostatecznego 'khalifowie' będą musieli odpowiadać za to jak się wywiązali w powierzonej im odpowiedzialności. Pojęcie które opisuje odpowiedzialność 'khalify' to 'akhrah'. Islam jest przewodnikiem opisującym jak powinniśmy żyć dzisiaj aby móc przyjąć naszą 'akhrę' teraz i w przyszłości. Jest to przekaz który nas informuje o tym z czego zostaniemy rozliczeni.

Centralnym pojęciem w Islamie jest 'tałhid', czyli jedność Allaha. Allah jest jednością która odzwierciedla się w jedności ludzkości i środowiska. Namiestnicy Allaha są odpowiedzialni za to aby jedność stworzenia, integralność Ziemi, jej flora i fauna, oraz jej dziewiczość i naturalne środowisko zostało zachowane.

Nie można osiągnąć jedności poprzez niezgodę, przez stawianie jednych potrzeb naprzeciw drugich lub pozwolić aby jeden cel dominował nad innym. Jedność osiąga się poprzez równowagę i harmonię. Dlatego też muzułmanie mówią że Islam jest drogą pośrednią i że zostaniemy osądzeni na podstawie tego jak na tej drodze kroczyliśmy, jak na niej utrzymywaliśmy równowagę i harmonię z otaczającą nas jednością stworzenia.

Jedność, powiernictwo i odpowiedzialność

Jedność, powiernictwo i odpowiedzialność, czyli Tałhid, Khalifa i Akhrah, to trzy centralne pojęcia w Islamie. Trzy filary na których opiera się etyka środowiska. Są one podstawowymi wartościami wyuczanymi w Koranie. Na tych właśnie wartościach Muhammed (s.a.w.s.) (pokój i błogosławieństwo niechaj mu będzie), Prorok Islamu opierał swoje wypowiedzi. Powiedział on między innymi:

"Ten kto zasadzi drzewo i starannie je pielęgnuje i drzewo to zakwitnie i zaowocuje, zostanie wynagrodzony"

"Jeżeli muzułmanin zasadzi drzewo lub zasieje pole i ludzie, zwierzęta i ptaki mają z tego pożywienie, wszystko to jest dobroczynność / jałmużna"

Powiedział także:

"Świat jest zielony i piękny a Allah (s.w.t.) wyznaczył was jego powiernikami"

Świadomość o środowisku budzi się gdy takie wartości są przez nas przyjęte i staje się prawdziwą częścią naszej mentalnej i fizycznej natury.

Te pojęcia nie są odległe ani też wyrwane z rzeczywistości. Jak najbardziej dotyczą nas tu i teraz. Jeżeli byście spytali co życie po śmierci ma wspólnego z teraźniejszością, zostalibyście zdziwieni moją odpowiedzią. Odpowiedziałbym energia atomowa i technologia biologiczna. Są to pojęcia jak najbardziej na czasie. Mają one swoje wady i zalety. Obydwie mają wpływ na zdrowie i dobrobyt ludzkości i środowiska. Jeżeli naprawdę mam zamiar być khalifą Allaha, Jego powiernikiem na Ziemi, muszę mieć o tym opinię. Muszę się przygotować na dokonanie wyboru, ponieważ będę odpowiadał w życiu po śmierci za to jak te zasoby zostały przez nas wykorzystane.

Praktyczny pogląd Islamu na Świat

Islam jest bardzo praktycznym poglądem na Świat. Pogląd ten w każdy sposób, każdą zasadą i zaleceniem, stara się nadać tym pojęciom i wartościom pragmatycznej formy. Pojęcia Tałhid i Khalifa zostały przetłumaczone na praktyczne polecenia w Szarija. Instytucje takie jak obszary 'Haram' (zagrożone rejony w których eksploatacja / rozwój jest zabroniony aby chronić zasoby naturalne) czy też rezerwaty 'Hima' (stworzone tylko dla zachowania zwierzyny i lasów) stanowią rdzeń Islamskiego prawodawstwa o środowisku. Jeden z klasycznych Muzułmańskich jurystów, Izz ud-Din ibn Abdu-Salaam, opierając się na tych właśnie podstawach sformułował propozycje ustawy prawnej dotyczącej praw zwierząt w 11 wieku. Wielu innych jurystów i uczonych w podobny sposób rozwinęło ustawy prawne chroniące zasoby wody, zapobiegające nadmiernemu wykorzystywaniu gleby, zachowywaniu lasów, ograniczaniu rozwoju miast oraz ochrony posiadłości kulturalnych. Etyka środowiska w Islamie nie jest więc ograniczona do metafizycznych pojęć, ale dostarcza nam także praktycznych rad.

Muzułmanie muszą powrócić do związku tych wartości, do tego sposobu zrozumienia nas samych i naszego środowiska. Pojęcia jedności, powiernictwa i odpowiedzialności nie powinny być zredukowane do zagadnień własnej pobożności. Muszą one dominować we wszystkich dziedzinach naszego życia, ponieważ nasz system etyczny zaopatruje nas w znaczenie wszystkich naszych uczynków. Wartości na których jest oparta nauka Islamu wyposażają nas we właściwy pogląd świata. Umożliwia nam on zadawanie właściwych pytań ekologicznych, znalezienie odpowiedniej równowagi w możliwościach, dokładnie rozważać koszty środowiska i zalety tego czego pragniemy, jakie przedsięwzięcia możemy podejmować w granicach etyki ustalonej przez Allaha jednocześnie nie pomijając praw Jego innych stworzeń.

Jeżeli używamy tych samych wartości, tego samego wyrozumienia w naszej pracy jako naukowcy i technolodzy, ekonomiści i politycy, jak przy poznaniu nas samych jako muzułmanów (ci którzy poddają się woli Allaha), wtedy myślę że możemy stworzyć prawdziwą Islamską alternatywę. Przemyślany i praktyczny sposób bycia, postępowania i wiedzy w przeciwieństwie do szkodliwego dla środowiska, destruktywnego postępowania dominującego dzisiaj na świecie.