W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego
Kobieta w tradycji
Islamskiej i Judeochrześcijańskiej
źródło: Women in Islam vs. the Judeo - Christian
Tradition
published by: WWW.TROID.ORG
z angielskiego tłumaczyła: ukhtimuslimah
14. Los Wdów
Ze względu na fakt, iż Stary Testament nie uznaje praw kobiet
do spadku, wdowy w społeczeństwie żydowskim znajdowały się
w bardzo trudnej sytuacji. Spadkobiercy w linii męskiej, dziedziczący
po zmarłym mężu zobowiązani byli łożyć na ich utrzymanie z
otrzymanego spadku.
Jednakże, wdowy nie miały możliwości wyegzekwowania tego
zabezpieczenia i utrzymywały się żyjąc na łasce innych ludzi.
Dlatego, kobiety owdowiałe w starożytnym Izraelu zaliczały
się do najniższej grupy społecznej, a wdowieństwo uznawane
było za symbol ogromnej degradacji.(Ks. Izajasza 54:4). Ciężkie
położenie wdów w biblijnej tradycji, to nie tylko pozbawienie
jakichkolwiek praw do spadku męża. Zgodnie z Księgą Rodzaju
38, bezdzietna wdowa musiała wyjść za mąż za brata męża, nawet
jeżeli był już on żonaty, w celu poczęcia potomka, co zapewniać
miało przetrwanie imienia nieżyjącego brata.
"Wtedy Juda rzekł do Onana: Idź do żony twego brata
i dopełnij z nią obowiązku szwagra, a tak sprawisz, że twój
brat będzie miał potomstwo." (Ks.
Rodzaju 38:8)
Zgoda wdowy na małżeństwo nie
była wymagana. Traktowano ją jako część majątku zmarłego męża,
a do jej zadań należało zapewnienie mężowi potomstwa. To prawo
biblijne jest wciąż praktykowane we współczesnym Izraelu, [i] gdzie bezdzietna wdowa
przekazywana jest w spadku bratu zmarłego. Jeżeli jest on
zbyt młody, by ją pojąć za żonę, musi ona poczekać aż osiągnie
wiek uprawniający do zawarcia małżeństwa. Jeżeli brat zmarłego
odmówi jej poślubienia, jest wolna i może wyjść za mąż za
mężczyznę, którego sama wybierze. Jest dość powszechnym zjawiskiem,
fakt szantażowania wdów przez szwagrów w celu odzyskania przez
nie wolności.
Wśród pogańskich Arabów przed
nadejściem Islamu, również panowały podobne praktyki. Wdowa
uznawana była za część majątku męża, dziedziczyli ją męscy
potomkowie, zwykle wydawana była za mąż za najstarszego syna
z innej żony zmarłego. Koran ostro zaatakował i obalił ten
poniżający obyczaj:
"Nie pojmujcie za żony kobiet, które były żonami
waszych ojców, chyba że to miało miejsce w przeszłości.
Zaprawdę, to jest wszeteczeństwo i obrzydliwość - i jakże
zła droga" (Koran, 4:22)
Biblijna tradycja tak bardzo poniżała
wdowy oraz kobiety rozwiedzione, że kapłan nie mógł ożenić
się ani z wdową, ani z kobietą rozwiedzioną ani z kobieta
zhańbioną:
"Za żonę weźmie tylko dziewicę. Nie weźmie za żonę
ani wdowy, ani rozwódki, ani pohańbionej, ani nierządnicy:
żadnej z takich nie weźmie, ale weźmie dziewicę spośród
swych krewnych. Nie zbezcześci potomstwa między krewnymi."
(Ks. Kapłańska 21:13-15)
We współczesnym Izraelu, potomkowie
kasty Cohen’ów (najwyżsi kapłani w czasach Świątyni)
nie mogą żenić się z rozwódkami, wdowami i prostytutkami. [ii] W żydowskim prawodawstwie,
kobieta, która owdowiała trzy razy i której mężowie umarli
w naturalną śmiercią, uznawana jest za "fatalną"
i nie wolno jej ponownie wyjść za mąż. [iii]
Koran, z drugiej strony, nie uznaje
ani istnienia kast ani kobiet fatalnych. Wdowy oraz rozwódki
mogą wstępować w związki małżeńskie z kimkolwiek zechcą. Koran
nie obarcza żadnym piętnem ani wdowy ani rozwódki.
"Kiedy dajecie rozwód kobietom, to po upływie oznaczonego
dla nich czasu albo je zatrzymajcie w sposób uznany zwyczajem,
albo też zwolnijcie. Ale nie zatrzymujcie ich wbrew woli,
abyście nie popełnili przestępstwa. A ten, kto to czyni,
jest niesprawiedliwy dla siebie samego. Nie bierzcie sobie
znaków Boga za przedmiot żartów!" (Koran,
2:231)
"Niektórzy spośród was umierają i pozostawiają
żony; one powinny oczekiwać samotne przez cztery miesiące
i dziesięć dni. A po wypełnieniu się ich czasu nie będziecie
mieć żadnej winy z racji tego, jak one ze sobą postąpią,
zgodnie z przyjętym zwyczajem."(Koran,
2:234)
"A ci z was, którzy umierają i zostawiają swoje żony,
powinni pozostawić im zapis: utrzymanie na rok bez zmuszania
ich do odejścia. A jeśli odejdą,' to nie będziecie mieli
grzechu z powodu tego, co one z sobą uczynią, zgodnie z
przyjętym zwyczajem." (Koran,
2:240)
[i] Hazleton, op. cit., pp. 45-46.
[ii] Ibid., p. 47.
[iii] Ibid., p. 49.
|
