W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego

Źródła Tafsiru

Autor: Szeich-ul-Islâm, Abûl Fidâ Ismâ`il ibn 'Amr ibn Kathîr al-Basrî (zm. 774h)
Źródło: Tafsîr Ibn Kathîr, Wyd. Darussalam.
Tłumaczenie na polski: Iman, Madżida Sza'ban
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody tłumaczek zabronione.
« Index Tafsiru

Jeśli ktoś zapytałby o najlepszą metodę Tafsiru (tłumaczenia, wyjaśniania znaczeń), odpowiedzielibyśmy, że najlepszą metodą jest wyjaśnienie Koranu za pomocą samego Koranu. To, co określone jest ogólnymi terminami w Koranie zwykle wytłumaczone jest w innym miejscu. Kiedy jednak ten sposób sprawia czytelnikowi trudności, powinien on odnieść się do Sunny, albowiem jej celem jest wyjaśnianie Koranu oraz rozwijanie jego znaczeń. Allâh powiedział:

[4:105] {Zaprawdę, objawiliśmy tobie (Muhammadzie), Księgę (Koran) w prawdzie, abyś mógł sądzić między ludźmi za pomocą tego, co pokazał ci Allâh, nie ujmuj się więc za zdrajcami.} 

[16:64] {I zesłaliśmy tobie (Muhammadzie) tą Księgę (Koran) tylko po to, abyś mógł wyjaśnić im zrozumiale te rzeczy, odnośnie których się różnią, i (jako) wskazówkę i miłosierdzie dla ludzi, którzy wierzą.}

[16:44] {i zesłaliśmy również tobie (Muhammadzie) Dhikr [napomnienie i radę - Koran], abyś mógł wyraźnie wyjaśnić ludziom, co jest im objawiane, i aby mogli oni rozmyślać (zastanawiać się, analizować).}

Oto dlaczego Wysłannik Allâha powiedział:

"Otrzymałem Koran i równa się on jej (Sunnie)."

Sunna była objawiana przez Allâha tak jak Koran, chociaż nie jest recytowana w taki sam sposób, w jaki recytowany jest Koran. Zatem należy szukać Tafsiru Koranu w treści samego Koranu oraz w Sunnie. Jeśli ktoś nie może znaleźć Tafsiru w Koranie lub Sunnie, powinien odnieść się do wypowiedzi Towarzyszy, którzy mieli największą wiedzę z zakresu Tafsiru, albowiem doświadczyli wielu sytuacji oraz zdarzeń, w których my nie uczestniczyliśmy. Posiadali oni również największe zrozumienie, nieskazitelną wiedzę i najbardziej sprawiedliwe dzieła. Zwłaszcza tacy uczeni i dowódcy jak Czterej Prawowierni Kalifowie i sprawiedliwi Imamowie oraz 'Abdullâh bin Mas 'ûd (radi Allâhu 'anhum).

Abu Dża'far bin Dżarîr At-Tabari przekazał, że 'Abdullâh bin Mas'ûd powiedział: "Na Tego, oprócz Którego nie ma innego boga, posiadam wiedzę odnośnie każdego wersetu z Księgi Allâha, kogo dotyczył i kiedy został objawiony. Zaprawdę, jeśli znałbym osobę, która wie więcej ode mnie o Księdze Allâha, do której dotrzeć można na zwierzętach (podróżując), wyruszyłbym w drogę, aby się z nią spotkać."

Pomiędzy uczonymi Towarzyszami znajduje się również wielki uczony, ocean wiedzy, 'Abdullâh bin 'Abbâs, kuzyn Wysłannika Allâha i badacz Koranu; dzięki błogosławieństwu na skutek próśb Wysłannika Allâha. Prorok prosił Allâha w imieniu Ibn 'Abbâsa:

"Allâhu! Naucz go Fiqh w religii i interpretacji."

Co więcej, Ibn Dżarîr At-Tabari przekazał, że 'Abdullâh bin Mas 'ûd powiedział: "Tak, Ibn 'Abbâs jest interpretatorem Koranu." Ten hadis posiada autentyczny łańcuch przekazicieli. Ibn Mas'ûd umarł w 32 roku Hidżra, a 'Abdullâh bin 'Abbâs przeżył go o 36 lat. Cóż można powiedzieć o wiedzy, którą zgromadził Ibn 'Abbâs, skoro Ibn Mas'ûd Al-A'masz powiedział: że Abu Łâ'il rzekł: "Pewnego razu 'Ali wyznaczył 'Abdullâha bin 'Abbâsa, aby sprawował władzę podczas pory Hadżdż (pielgrzymki). Ibn 'Abbâs wygłosił przemówienie (kazanie) do ludzi, w którym przeczytał i wyjaśnił Surę Al-Baqarah (Krowa) (w innej narracji wspomniana jest Sura An-Nur) w taki sposób, że gdyby usłyszeli go Rzymianie, Turcy i Buddyści, przyjęliby Islam.''

Oto dlaczego Ismâ'îl bin 'Abdur-Rahmân As-Suddi Al-Kabîr czerpał większość wiedzy zgromadzonej w jego Tafsirze, od dwóch mężczyzn: Ibn Mas'ûda i Ibn 'Abbâsa. Aczkolwiek czasami przytacza on treści, które ci przekazali ze źródeł żydowskich, na co wyraził zgodę Wysłannik Allâha, mówiąc:

"Przekażcie w moim imieniu, nawet jeśli jest to jeden werset (jedno zdanie), i przekażcie od Dzieci Izraela, albowiem nie ma w tym nic złego (dosł. nie jest to grzechem). A kto celowo o mnie rozpowszechnia kłamstwa, niechaj zajmie miejsce, które czeka na niego Ogniu."

Hadis ten, zrelacjonowany od Abdullah bin Amr, pojawił się w kolekcji Al-Bukhâri (Fath Al-Bâri 6:572). Oto dlaczego, kiedy 'Abdullâh bin 'Amr znajdował się w posiadaniu dwóch ksiąg Ludzi Księgi w Dniu (bitwy) Jarmuk, czytał nam, co było w nich napisane, ponieważ zrozumiał z tego hadisu, że jest to dozwolone.

Źródła Izraelitów oraz Przypowieści

Jednakże źródła oraz przypowieści Izraelitów powinny być używane tylko jako dowody wspierające, a nie jako dowody same w sobie. Są trzy rodzaje źródeł i przypowieści; te, odnośnie których mamy pewność, że są autentyczne albowiem w naszej religii znajduje się to, co zaświadcza o ich prawdzie. Drugi rodzaj to te, o których wiemy, że są fałszywe w oparciu o to, co posiadamy. Trzeci rodzaj to te, które nie kwalifikują się do dwóch poprzednich. Zatem nie możemy ich ani potwierdzić ani negować, i wolno nam jest je przekazywać, ze względu na hadis wspomniany wcześniej.

Większość z nich nie wnosi nic istotnego do religii. Na przykład żydowska przypowieść, w której wymieniona jest liczbę ludzi w Jaskini (Al-Kahf) oraz kolor ich psa; rodzaj drzewa z którego wykonana była laska Mojżesza, gatunek ptaków, które Ibrâhim wskrzesił do życia z wolą Allâha, część krowy, którą uderzono zmarłego Izraelitę, aby przywołać go do życia, oraz rodzaj drzewa, poprzez które Allâh przemawiał do Mojżesza. Takie przykładowe kwestie, których Allâh nie wyjaśnił w Koranie nie mają istotnego znaczenia dla osób dojrzałych.

Tafsir Tâbi'în

W sytuacji kiedy nie można znaleźć Tafsiru w treści Koranu, Sunny lub relacjach Towarzyszy, uczeni zwracają się ku tafsirowi Tâbi'în, (drugiej generacji muzułmanów) takich jak Mudżâhid bin Dżabir, którego Tafsir był rzeczą niezwykłą. Muhammad bin Iszâq przekazał, że Abbân bin Sâlih powiedział, że Mudżâhid rzekł: "Przeanalizowałem Mushaf z Ibn Abbâs trzy razy, od początku do końca, pytając go o każdy werset." Ibn Dżarîr zrelacjonował również, że Ibn Abi Mulajkah powiedział: "Widziałem, jak Mudżâhid pytał Ibn Abbâsa o Tafsir Koranu i trzymał swoje tabliczki (papiery) i Ibn Abbâs mówił mu: "Pisz!" i Mudżâhid wypytał się go o cały Tafsir." Oto dlaczego Sufjân Ath-Thałri powiedział: "Jeśli Tafsir dociera do was od Mudżâhid, to wam w zupełności wystarczy.''

Uczeni specjalizujący się w Tafsirze to min.: Sa'îd bin Dżubair, 'Ikrimah - wyzwoleniec Ibn 'Abbâsa, 'Atâ' bin Abi Rabâh, Al-Hasan Al-Basri, Masruq bin Al-Adżda', Sa'îd bin Al-Musajjib, Abu Al-'Âlijah, Ar-Rabî' bin Anas, Qatâdah, Ad-Dahhâk oraz inni uczeni spośród Tâbi'în oraz następnych pokoleń. W celu zrozumienia i tłumaczenia znaczeń Koranu należy zwracać się i przytaczać opracowania tych Imamów.

Należy tutaj wspomnieć, że ci uczeni używają rożnych znaczeń dla niektórych wyrazów, co wywołać może u tych, którzy nie posiadają wystarczającej wiedzy, wrażenie, że są one sobie sprzeczne, i przez to mogą je uznawać za stwierdzenia sprzeczne/wzajemnie sobie zaprzeczające. To nie prawda, albowiem niektórzy z tych uczonych używali rożnych form co po niektórych sformułowań, inni zaś terminów precyzyjnych. Te znaczenia w większości przypadków są takie same, i ci, którzy posiadają solidną wiedzę (zdolność rozumowania) widzą to, a Allâh jest Jedynym, Który wskazuje i prowadzi do sukcesu.