W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego
Ignorancja a Niewiara
Czy osoba nieświadoma kwestii
związanych z `Aqidah[1]może
zostać pociągnięta do odpowiedzialności?
tytuł:
"Fatawa Arkân ul-Islâm" (Islamic Verdicts on the
Pillars of Islam);
rozdz. Fatawa on Aqidah (zasady wiary), pytanie nr 67;
(przypisy nie są częścią Fatwy)
autor: Szeich Muhammad ibn Sâlih al-`Uthaimîn
Tłumaczenie na polski: Majida Sha'ban
Uczeni rozpatrujący kwestię 'usprawiedliwienia'
z powodu ignorancji, braku wiedzy, różnią się między sobą,
podobnie jak odnośnie innych kwestii prawnych oraz [idżtihâd][2].
Różnice mogą odnosić się czasami
do zwykłego sformułowania. Za przykład może posłużyć kwestia
- czy orzeczenie powinno być wydawane odnośnie konkretnej
osoby. Wszyscy zgadzają się, iż oznakami niewiary są określone
wypowiedzi, czyny (ignorowanie nakazanych i/lub wykonywanie
rzeczy zabronionych przez Allâha [subhanahu ła ta`ala ]),
lecz czy orzeczenie [takfir][3]
dotyczące konkretnej osoby jest usprawiedliwione ze względu
na obecność wymogów oraz brak przeszkód (argumentów usprawiedliwiających,
wyjaśniających powody określonych wypowiedzi, czynów), czy
nie ma podstawy, ze względu na brak niektórych wymogów lub
obecność przeszkód.
Wynika to faktu, iż ignorancja
– nieświadomość, niewiedza, ustanawiająca - niewiarę
dzieli się na dwa rodzaje:
› Brak świadomości osoby, która wyznaje inną religię
lub w ogóle nie wie o istnieniu Islamu.
Osoba taka[4] oceniania jest w życiu doczesnym
(przez ludzi) stosownie do swego postępowania, natomiast po
śmierci osądzi ją Allâh [subhanahu ła ta`ala]. Koran naucza,
iż człowiek ten nie znajdzie się Ogniu Piekielnym, pod warunkiem,
iż nie ma na swym koncie grzechów.
»...Twój Pan nikogo nie potraktuje
niesprawiedliwie.«[18:49]
Człowiek taki określany jest mianem
[kafir][5] przez
ludzi, ponieważ nie wyznaje Islamu i świadczą o tym jego postępowanie
i słowa. Nie można natomiast sądzić go według kryteriów stosowanych
wobec muzułmanina.
› Brak świadomości muzułmanina postępującego niezgodnie
z zasadami Islamu, iż określone czyny zostały przez Allâha
[subhanahu ła ta`ala] zabronione.
Postępowanie takie jest wynikiem
braku dostatecznej wiedzy o zasadach religii[6]. Osoba taka na ziemi oceniania
jest stosownie do swego postępowania, zgodnie z zasadami Islamu.
Po śmierci, podlegać będzie osądowi Allâha [subhanahu ła ta`ala].
Udowadnia to Koran, sunna oraz wypowiedzi uczonych.
»My nigdy nie karaliśmy, zanim
nie posłaliśmy Wysłannika.«[17:15]
»I nigdy twój Pan nie niszczył
miast, dopóki nie posłał do ich metropolii Wysłannika, recytującego
im Nasze wersety. I nigdy nie zniszczylibyśmy miast, gdyby
ich mieszkańcy nie byliby [dhalimun](politeistami,
złoczyńcami, niesprawiedliwymi, niewierzącymi w Jedynego
Boga, tyranami, uciskającymi innych ludzi)«[28:59]
»...i Wysłannikom - tym, którzy
przynoszą dobre wieści i ostrzeżenie, ażeby ród człowieczy
nie miał dowodu przeciwko Allâhowi, po (przybyciu)
Wysłanników...!«[4:165]
»Każdy z Wysłanników, którego
posłaliśmy przemawiał językiem swojego ludu, aby mógł jasno
tłumaczyć (przesłanie). Potem
Allâh sprowadza z drogi, kogo chce, i prowadzi drogą prostą,
kogo chce!«[14:4]
»Allâh nie sprowadza ludzi z
drogi, jeśli ich prowadził przedtem drogą prostą, dopóki
im nie wyjaśni, czego oni mają się wystrzegać!«[
9:115]
»Księga, którą zesłaliśmy jest
błogosławiona. Postępujcie więc za nią i bójcie się Boga!
Być może doznacie miłosierdzia! Abyście nie mówili: "Księga
została zesłana tylko dwóm społecznościom przed nami
(Żydom i Chrześcijanom) i my nie dbaliśmy
o to, co oni pilnie studiowali. I abyście nie mówili: "Gdyby
nam została zesłana Księga, to bylibyśmy na prostszej drodze
aniżeli oni." Dlatego też teraz otrzymaliście jasny
dowód od waszego Pana i drogę prostą i miłosierdzie!«[6:155-157]
Są również inne wersety wyjaśniające,
iż dowody świadczące przeciwko człowiekowi nie będą brane
pod uwagę, jeżeli jego ignorancja wynika z braku wiedzy i
'nieświadomego działania'.
Prorok Muhammad [salla Allâhu
`alaihi ła sallam][7]
powiedział:
"Na Tego,
w Którego Dłoni spoczywa dusza Muhammada, w Ogniu Piekielnym
znajdzie się człowiek należący do tej społeczności, żyd, chrześcijanin,
który dowiedział się o mnie i umarł nie wierząc w to, co przekazałem."
(Sahih Muslim [1,134])
Odnośnie opinii uczonych (Ibn
Qudamah) napisał w Al-Mughni:
"Nie można nazwać niewierną
- osoby, która nie posiada wiedzy o tym co nakazane; ani tej,
która dopiero przyjęła Islam; ani tej, która wychowała się
w miejscu odosobnionym, z dala od cywilizacji - nie mając
kontaktu z ludźmi obdarzonymi wiedzą."
Shaikhul-Islam Ibn Taymiyyah pisze
w "Al-Fatwa" (3:229), zbiorze opracowanym przez
Ibn Qasim'a:
"Jestem, o czym wiedzą wszyscy
moi znajomi, ogromnie ostrożny w kwestiach przypisywania komukolwiek
miana - niewiernego, grzesznika czy nieposłusznego. Oczywiście,
jeśli dowody z Koranu i sunny świadczą przeciwko człowiekowi;
ten, kto je narusza, może czasami zostać nazwany grzesznikem
lub nieposłusznym (w zależności od okoliczności). I (wiedzą
oni, iż) potwierdzam to, że Allâh [subhanahu ła ta`ala] wybaczył
tej społeczności (ie. muzułmanom) jej błędy, dotyczące również
błędów w wypowiedziach i praktyce. Salafi różnili się między
sobą w wielu kwestiach, a mimo to żaden nie określał drugiego
mianem niewiernego, grzesznika czy nieposłusznego.
(...) Wyjaśniałem również, iż
w rzeczy samej, wypowiedzi zrelacjonowane od Salafi oraz Imamów
takie jak "człowiek, który twierdzi określoną rzecz jest
niewiernym" - są uzasadnione, aczkolwiek należy wprowadzić
rozróżnienie między uogólnieniem a uszczegółowieniem. Uznanie
za apostatę to rzecz bardzo niebezpieczna. Powodem może być
na przykład negacja wypowiedzi Proroka Muhammada [salla Allâhu
`alaihi ła sallam], aczkolwiek człowiek, który ją neguje -
mógł dopiero co przyjąć Islam, lub mógł być wychowany w odosobnieniu;
osoba taka nie jest (niewierna) ze względu na negację i nie
można określić jej mianem [kafir]. Być może nie słyszała ona
hadisów, którym zaprzecza; lub jeśli słyszała je - nikt ich
jej nie wyjaśnił; lub były one sprzeczne z innymi dowodami,
tekstami w jego posiadaniu, które spowodowały odmienną (mimo,
iż błędną) interpretację hadisów."
Shaikh al-Islam Muhammad bin `Abdul-
Wahhab napisał w "Durar as-Sunniyah" [1:56]:
"Uznaję za niewiernego człowieka,
który posiadając wiedzę o religii Wysłannika, w złej wierze
zniekształca ją, uniemożliwiając ludziom poprawne jej praktykowanie,
i który deklaruje niechęć przeciwko każdemu, kto zgodnie z
nią postępuje. Oto człowiek, którego nazywam [kafir]."
Na stronie 66, pisze on:
"Odnośnie
kłamstw i potwarzy, niektóry zarzucają nam, iż czynimy [takfir]
[uznajemy za niewiernego/ną] wobec ogółu ludzi oraz obligujemy
osoby, które są w stanie zdefiniować swą wiarę, do migracji
(do nas); jest to część kłamstw i oszczerstw, za pomocą których
sprawiają, iż ludzie odstępują od religii Allâha [subhanahu
ła ta`ala] i Jego Wysłannika [salla Allâhu `alaihi ła sallam].
Skoro nie czynimy [takfir] odnośnie osób, które oddają cześć
przywódcom/idolom w osobach takich jak `Abdul-Qadir lub Ahmad
Al-Badawi i im podobnym, z powodu braku wiedzy, świadomości
i braku kontaktu z osobami, które mogłyby ich świecić, jak
moglibyśmy uznać za [kafir] - człowieka, który nie przypisuje
Allâhowi [subhanahu ła ta`ala] towarzyszy, nie emigruje do
nas i nie popada w niewiarę (...)?!"
Powyższe dowody z Koranu, Sunny
oraz wypowiedzi uczonych[8],
świadczą o tym, iż Allâh [subhanahu ła ta`ala] nie karze ludzi
przeciwko którym nie świadczą dowody. Człowiek nie może sam
z siebie określić jakie są prawa Allâha, które regulują życie
ludzi na ziemi; jeśli byłoby to możliwe, sąd nie byłby uzależniony
od Przesłania, z którym wysłani zostali Wysłannicy.
Fundamentalna reguła stosowana
wobec człowieka, który twierdzi, iż jego religią jest Islam,
brzmi: "uznawany jest on za muzułmanina/muzułmankę dopóki
nie zostaną przeciwko niemu/niej przedstawione dowody prawne,
świadczące, iż jest odwrotnie."
A i wówczas nie należy śpieszyć
się z [takfir], ze względu na możliwość wystąpienia dwóch
poważnych niebezpieczeństw:
› podjęta decyzja - może być kłamstwem przeciwko Allâhowi
[subhanahu ła ta`ala]
› wobec osoby, której decyzja dotyczy, może zostać
popełnione kłamstwo (odnośnie czynów i słów jej przypisywanych)
Odnośnie pierwszej kwestii, ewidentnym
jest, iż określenie mianem 'niewiernego' - człowieka, którego
Allâh nie nazywa [kafir] jest niczym określenie rzeczy przez
Allâha dozwolonej - zabronioną. Wydanie orzeczenia o niewierze
lub wierze przynależne jest zatem jedynie Allâhowi [subhanahu
ła ta`ala], tak samo jak decydowanie o tym co dozwolone i
niedozwolone.
Druga kwestia wynika z faktu,
iż przypisuje się muzułmaninowi przeciwstawny 'epitet' - twierdząc,
iż nie wierzy on/jest niewiernym, kiedy w rzeczywistości może
być on niewinny zarzucanych mu słów/czynów.
Nie należy zatem przypisywać muzułmaninowi
zbyt pochopnie miana niewiernego, co potwierdzają autentyczne
hadisy z kolekcji Sahih Muslim, zrelacjonowane przez `Abdullah
bin `Umar [radiAllâhu `anhu], Prorok [salla Allâhu `alaihi
ła sallam] powiedział:
"Jeśli człowiek określa swego brata mianem
niewiernego, odwróci się to przeciwko niemu." (Al-Buchari,
Muslim).
W innej narracji:
"albo jest tak jak powiedział, albo -
jeśli tak nie jest, odwróci się to przeciwko niemu."
(Muslim)
Muslim przytoczył również hadis
zrelacjonowany przez Abu Tharr [radiAllâhu `anhu],
Prorok [sallaa Allâhu `alaihi ła sallam] powiedział:
"Jeśli ktokolwiek
nazywa człowieka niewiernym, lub twierdzi, iż jest on wrogiem
Allâha, podczas kiedy tak nie jest, obróci się to przeciwko
niemu" (Muslim, Księga Wiary).
Prorok [sallaa Allâhu `alaihi
ła sallam] powiedział, w hadisie zrelacjonowanym przez Ibn
`Umara [radiAllâhu `anhu]: "jest tak jak powiedział...
(w znaczeniu: "taka jest Ocena Allâha [subhanahu ła ta`ala]")...albo..."
Podobnie w narracji Abu Tharr, Prorok rzekł: "...kiedy
nim nie jest..." (które również odnosi się do "Oceny
Allâha" - czyli "jeśli Allâh nie ocenia go w ten
sposób.")
Rzeczą ogromnie niebezpieczną
jest przypisywanie niewiary osobie, która jest niewinna.
W większości przypadków, osoba
pochopnie określająca innych muzułmanów mianem ‘niewiernych’,
odczuwa dumę ze swojego postępowania a pogardę wobec działań
innych ludzi, co prowadzić może do arogancji, która zostanie
przez Allâha [subhanahu ła ta`ala] ukarana w Ogniu Piekielnym,
zgodnie ze słowami Proroka [salla Allâhu `alaihi ła sallam]:
"Allâh, Wszechmogący i Wszechpotężny
rzecze: Duma jest Mą Rida (ubranie okrywające górną
część ciała), a Wielkość jest Moim Izâr (ubranie okrywające
dolną cześć ciała), a tego, kto ze Mną w nich konkuruje, wrzucę
do Ognia Piekielnego." (hadis przekazany przez Ahmada
oraz Abu Dawud, zgodnie z narracją Abu Hurairah [radiAllâhu
`anhu])
Warunki i przeszkody Takfir
Przed orzeczeniem [takfir], należy
bardzo dokładnie przeanalizować:
› dowody z Koranu oraz Sunny potwiedzające, iż określone
czyny stawiają daną osobę poza nawiasem Islamu. Osoba wydająca
werdykt musi mieć pewność jego słuszności, aby Allâh [subhanahu
ła ta`ala] nie oskarżył jej o kłamstwo
› fakty zaświadczające, iż dana osoba wypełnia warunki
wymagane przez [takfir] i nie pojawiają się na jej korzyść
żadne okoliczności łagodzące, które mogłyby usprawiedliwiać
takie a nie inne postępowanie człowieka
› Jedym z najważniejszych warunków, których wymaga
[takfir], jest świadomość popełnianego grzechu, zgodnie
ze słowami Allâha [subhanahu ła ta`ala]:
»A kto oddzieli się od Posłańca,
mając jasną wiedzę o tym, jaka jest dla niego droga prosta,
a postępuje inną drogą niż droga wiernych - to My obrócimy
go ku temu, ku czemu on sam się zwrócił, i wystawimy go
na spalenie w Gehennie. A jakże złe to miejsce przybycia!«[4:115]
Allâh [subhanahu ła ta`ala] uwarunkował
karę Ognia Piekielnego od sprzeciwiania się i zaprzeczania
słowom Proroka Muhammada [salla Allâhu `alaihi ła sallam],
po tym jak została mu objawiona właściwa droga.
Należy również rozważyć kwestię,
czy wymagane jest, aby grzesznik świadom był konsekwencji
popełnianych czynów, takich jak niewiara, lub inne; czy wystarczy
sama świadomość 'grzechu' bez wiedzy o przypisanej zań karze
(konsekwencjach)?
Odpowiedź brzmi: Bardziej prawdopodobnym
wydaje się ostatnie stwierdzenie, iż wystarczy, sama świadomość
popełnianego grzechu, albowiem Prorok [salla Allâhu `alaihi
ła sallam] nakazał mężczyźnie, który odbył stosunek seksualny
z żoną podczas postu (w miesiącu ramadan) – rekompensatę,
gdyż wiedział on, że popełnia czyn zabroniony; nie miał natomiast
znaczenia fakt, iż nie był on świadom konsekwencji (tego przewinienia).
Podobnie - mężczyzna żonaty, który cudzołoży, wiedząc, że
popełnia grzech - jest kamienowany, mimo, iż nie jest świadom
konsekwencji (kary) i być może wiedząc o niej nie popełniłby
cudzołóstwa.
Do przeszkód (uznania za niewiernego) zalicza się fakt,
iż człowiek może być zmuszony do popełnienia grzechu (który
stawia go poza nawiasem Islamu); zgodnie ze słowami Allâha
[subhanahu ła ta`ala]
»Ten, kto nie wierzy w Boga,
choć przedtem w Niego wierzył - z wyjątkiem tego, kto został
zmuszony, lecz serce jego jest spokojne w wierze - ten,
kto otworzył swą pierś na niewiarę - nad nimi wszystkimi
będzie gniew Boga i spotka go kara ogromna!«[16:106]
Przeszkodą jest również sytuacja w której osoba popełniająca
grzech nie kontroluje myśli i słów, czyli nie jest świadoma
tego co mówi, na przykład znajdując się w stanie silnego
wzburzenia emocjonalnego (wielkiej radości, rozpaczy, gniewu,
strachu), zgodnie ze słowami Allâha [subhanahu ła ta`ala]:
»i nie będziecie mieli żadnego
grzechu, jeśli uczynicie coś przez pomyłkę, ale będziecie
mieli grzech za to, co świadomie zamierzają wasze serca.«[33:5]
W Sahih Muslim (4/2104), znajduje
się następująca wypowiedź Proroka [salla Allâhu `alaihi ła
sallam] przekazana przez Anas bin Malik [radiAllâhu `anhu]:
"Allâhowi
więcej zadowolenia sprawia skrucha Jego niewolnika, niż któremukolwiek
z was odnalezienie na pustyni zagubionego wielbłąda, dźwigającego
na grzbiecie wodę oraz pożywienie. Tracąc nadzieję na znalezienie,
człowiek kładzie się w cieniu drzewa, a kiedy leży, zwierzę
nagle przed nim się pojawia. Mężczyzna bierze go za uzdę i
z wielkiego szczęścia woła 'O Boże! Jesteś moim niewolnikiem
i ja jestem Twym panem'" - popełniając przejęzyczenie
z powodu intensywnych emocji (które nim zawładnęły).
Do przeszkód należy również wątpliwość dowodów przedstawianych
w celu potwierdzenia czynu, który mógłby czynić z człowieka
[kafir].
Na przykład: człowiek wierzy,
iż jego czyny nie są złe, albowiem nie zamierzał on (nie miał
intencji) popełnić grzechu ani przekroczyć granic ustalonych
przez Allâha [subhanahu ła ta`ala]. Kwalifikuje się on zatem
do osób, o których Allâh [subhanahu ła ta`ala] mówi:
»i nie będziecie mieli żadnego
grzechu, jeśli uczynicie coś przez pomyłkę, ale będziecie
mieli grzech za to, co świadomie zamierzają wasze serca.«[33:5]
Jeśli zaś jest to wynikiem jego
dążeń, dotyczą go słowa Allâha [subhanahu ła ta`ala]:
»Bóg nie nakłada na duszę niczego
więcej nad jej możliwości. Dla niej będzie to, co dla siebie
zyskała; i przeciwko niej będzie to, co ona zyskała.«[2:286]
Ibn Qudamah napisał w Al-Mughni
(tom 8, 131):
"Jeśli oświadcza, iż zabijanie
i naruszanie własności ludzi, których życie jest nienaruszalne
- jest zgodne z prawem; i nie jest to wynikiem pomyłki, i
nie przedstawia on dowodów usprawiedliwiających takie twierdzenie,
wówczas jest on niewiernym; inaczej jest jednak jeśli znajduje
się na jego korzyść usprawiedliwienie, tak jak w przypadku
[khawarij][9], większość uczonych w prawodawstwie islamskim
nie nazywa ich niewiernymi, mimo tego, że uznali oni za dozwolone
naruszanie życia i własności muzułmanina i czynili tak, aby
zbliżyć się do Allâha [subhanahu ła ta`ala].
Czytamy dalej:
"Z nauk [khawarij] dowiadujemy
się, iż uznali wielu Towarzyszy oraz ich następców za niewiernych,
deklarując za dozwolone - naruszanie ich życia i majątku;
wierząc, iż zbliży ich to do Allâha [subhanahu ła ta`ala].
Mimo tego, uczeni specjalizujący się w prawie islamskim nie
uznali ich za niewiernych, albowiem uważali oni, iż [khawarij]
są w pewnym stopniu usprawiedliwieni (w ocenie uczonych).
Podobnie taka sama zasada odnosi się do każdego bezprawnego
czynu uznanego za prawy w wyniku [ta'wil][10]."
W zbiorze fatw Szeich-ul-Islam
ibn Taimiyyah (13:30), zebranych przez Ibn Qasima:
"Zaś innowacja [khawarij]
była wynikiem niezrozumienia przez nich Koranu. Ich intencją
nie było zaprzeczanie treści Koranu, jednak zrozumieli oni
z niego coś, czego Koran nie sankcjonuje. Sądzili, iż obowiązkiem
jest uczynić [takfir] w stosunku do osób, które grzeszą."
Na stronie 210, czytamy:
"[Khawarij] sprzeciwili się
sunnie, którą Koran nakazuje podążać/naśladować, uznali oni
wiernych za niewiernych, podczas kiedy to właśnie wiernych
Koran zaleca nam obierać za przyjaciół i stronników; [khawarij]
zaczęli kierować się w swym postępowaniu tymi treściami Koranu,
które trudne są do zrozumienia, wyjaśniając je w niewłaściwy
sposób i nie posiadając wiedzy o prawdziwym znaczeniu, nie
odnosili objawień do Sunny, ani nie konsultowali ich z grupami
uczonych muzułmańskich specjalizujących się i rozumiejących
treści i przesłanie Koranu."
Czytamy dalej (28:518):
"Wszyscy Imamowie zgodnie
potępili [khawarij], uznając, iż zboczyli oni z właściwej
drogi, aczkolwiek różnili się poglądami (Imamowie) czy należało
w stosunku do [kharwarij] uczynić [takfir], czy nie. (....)
Żaden z Towarzyszy, łącznie z Ali bin Abu Talib nie uczynił
w stosunku do nich [takfir], traktując [kharwarij] jako niesprawiedliwych,
występnych muzułmanów, o czym dowiadujemy się z przekazanych
narracji. (....) [Khawarij], z którymi Prorok nakazał nam
walczyć, zwalczani byli przez Ali bin Abu Talib, jednego z
prawowiernych kalifów. Imamowie spomiędzy Towarzyszy oraz
Tabi'un[11], oraz członkowie następnego pokolenia, zgodzili
się walczyć przeciwko nim, aczkolwiek ani Ali bin Abu Talib
nie uznał ich za niewiernych, ani Sa'd bin Abu Waqqas, ani
żaden spośród Towarzyszy. Uznawali ich za muzułmanów, mimo,
iż prowadzili z nimi wojnę.
Ali zaczął ich zwalczać dopiero
wówczas, kiedy [khawarij] dokonali niezgodnego z prawem rozlewu
krwi i naruszyli własność muzułmanów. Walczył z nimi, sprzeciwiając
się tyranii i aktom przemocy, a nie dlatego, iż byli oni 'niewiernymi'.
Z tego też powodu, kobiety [khawarij] nie były brane w niewolę
a majątki nie stanowiły zdobyczy wojennej. A skoro [khawarij],
których zejście z właściwej drogi poparte dowodami i konsensusem
(zgodą uczonych); nie zostali uznani za 'niewiernych', mimo
nakazu Allâha [subhanahu ła ta’ala] i Proroka [salla
Allâhu `alaihi ła sallam] aby z nimi walczyć; co z grupami,
dla których prawda w kwestiach, odnośnie których posiadający
od nich więcej wiedzy - popełniali błędy, nie jest 'jasna'?
Dlatego, żadna z tych grup nie może wykonywać [takfir] w stosunku
do innych[12];
nie jest też rzeczą dozwoloną przelewanie ich krwi bądź naruszanie
własności, nawet jeśli zostaną udowodnione wprowadzane przez
określone grupy innowacje.
Jak jest to możliwe w sytuacji,
kiedy grupa, która uznaje innych za niewiernych, sama winna
innowacji? Inowacje popełniane przez tych ludzi mogą być nawet
gorsze; a w większości przypadków, nie znają oni reguł dotyczących
kwestii, co do których się różnią. [....] A jeśli muzułmanin
walczy lub czyni [takfir] oparty o [tawil], nie dopuszcza
się przez to niewiary."
Do treści na stronie 288:
"Uczeni podzieleni są na
trzy opinie w Madhdhab Imama Ahmad’a oraz innych w sprawie
nakazu Allâha i Jego Wysłannika: Czy osąd wobec sług Allâha,
jest potwierdzony, zanim zostanie im objawiony? I właściwy
jest pogląd, potwierdzony przez Koran, słowa Allâha:
»My nie karaliśmy nigdy, zanim
nie posłaliśmy Wysłannika.«[17:15]
oraz Jego
słowach
»..Wysłannicy są przekazicielami
dobrych wieści oraz ostrzeżeń, aby ludzie nie mieli żadnego
dowodu przeciwko Allâhowi, po (nadejściu) Wysłanników!«[4:165]
Oraz w hadisie sahih, Prorok rzekł:
"Nikomu nie sprawia większej przyjemności przyjmowanie
usprawiedliwień, niż Allâhowi, z uwagi na co posyłał Wysłanników,
przynoszących dobre wieści oraz ostrzeżenia.""
Podsumowując, człowiek nieświadomy,
iż jego słowa i uczynki świadczą o braku wiary lub/i stanowią
grzech, jest usprawiedliwiony, zgodnie z naukami Koranu, sunny,
konsensusem oraz opinią uczonych.
przeczytaj także:
› Uznanie niewiary konkretnej
osobyr
› Nazywanie grzeszącego muzułmanina
niewiernym
› Szari`at, sądzenie
według innych praw a niewiara
› Khauaridź,
Charydżyci
› Czy Szyici
są muzułmanami?
› Główne
sekty w Islamie
› Innowacje, Bid`ah
[1] wiara, doktryna, podstawa, zasada
[2] stosowanie [jihad] - wszelkich starań w celu wyciągnięcia
wniosków w oparciu o dostępne dowody; wydawanie niezależnej,
samodzielnej opinii w sprawach teologicznych i prawnych na
podstawie interpretacji i zastosowania czterech głównych zasad
prawa: Koranie, sunnie, [qiyas] (analogii), [ijma] (konsensusie
uczonych)
[3] uznanie za niewiernego. Islam wyznacza określone
warunki, które człowiek musi spełnić, by móc uznać go za niewiernego.
[4] Osoby takie określa się mianem [ahl-ul-fatrah].
Są to ludzie do których nie dotarło przesłanie proroków. Szeich
Nâsir-ud-Dîn al Albâni (rahimahullâh) powiedział: "Terminem
[ahl al-fatrah] określa się każdą osobę, do której nie dotarło
[da'uah] - przesłanie Islamu - w taki sposób, w jaki został
on przesłany przez [szari`ah]. Rzeczą niemożliwą jest jednak,
zidentyfikowanie każdej osoby jako tej, która przynależy do
[ahl-ul-fatrah]. Po pierwsze nie jest to możliwe, albowiem
wykracza poza możliwości człowieka; po drugie, nie zostali
oni zidentyfikowani w Koranie ani Sunnie." (Kaseta audio,
'Ahl-ul-Fatrah' nr. 363, Abu Layla al-Athari)
[5] osoba, która praktykuje [kufr], dosł. ‘ukrywający,
skrywający’; osoba która ukrywa prawdę przed wiernym;
niewierny. Zgodnie z [radd al-muhtar], oznakami niewiary jest
spełnienie przez człowieka, chociażby jednego z 6 warunków.
[kafir] to osoba, która: 1) zaprzecza lub/i nie wierzy w Allaha
2) nie wierzy w jedność Allaha 3) wierzy w jedność Allaha,
lecz nie wierzy w objawienia, ie. Święte księgi, anioły, dzień
Sądu Ostatecznego; 4) oddaje cześć innym poza Allahem 5) wierzy
w Allaha i objawienia, jednak nie uznaje misji proroczej Proroka
Muhammada jako Wysłannika Allaha do całej ludzkości; l.mn.
[kafirun]
[6]
Szeich ibn Uthaminîn (rahimahullâh) powiedział także
onośnie ignorancji: "Niemniej jednak, jeżeli osoba ta
nie dba o to, aby zdobyć wiedzę i upewnić się, wtedy ignorancja
nie jest usprawiedliwieniem. Na przykład, jeżeli człowiek
ten dowie się, iż konkretny uczynek jest [kufr] i nie potwierdzi
tego ani nie sprawdzi, wtedy nie ma dla niej usprawiedliwienia."
(Madżmû al-Fatâuâ, 2/125-126)
[7] „Błogosławieństwo oraz Pokój Allaha
niechaj będą z nim”,
[8] Szeich Bin Bâz (rahimahullâh) powiedział także w
tej kwestii:
"Jeżeli żył on (muzułmanin) w kraju
oddalonym od reszty świata muzułmańskiego, lub w dalekiej
części Afryki gdzie nie ma dookoła (innych) muzułmanów, wtedy
brak świadomości (pewnych rzeczy, jakich jak np. obowiązek
modlitwy, pielgrzymki, zakaz cudzołustwa, [ribâ] itp)] może
zostać uznany (przez Allâha] za usprawiedliwiony; jeżeli umrze
w tym stanie to Allâh osądzi go; podlegał będzie tej samej
kategorii co ludzie którzy żyli w czasach [fatrah] (okres
między Prorokami). Właściwą opinią jest, że (ludzie ci) zostaną
poddani próbie w Dniu Zmartwychwstania: jeżeli przejdą ją
pomyślnie i podporządkują się, wejdą do Raju, jeżeli będą
nie posłuszni wejdą do Piekła. Ci, którzy żyli wśród muzułmanów
i dopuszczali się [kufr], zaniedbywali powszechnie znane obowiązki,
dla nich nie ma usprawiedliwienia, albowiem kwestie te są
jasne, a dookoła nich są muzułmanie, którzy poszczą i wykonują
hadżdż. Allâh jest tym, do którego zwracamy się o pomoc."
(Kitâb Madżmuu' Fatâua wa Maqâlât Mutnawwi'ah li Samâhat,
tom. 7, str. 132)
[9]
buntownicy; pierwsi [khawarij] to około 1200 kobiet oraz mężczyzn,
którzy zbuntowali się przeciwko Ali’emu, po bitwie Siffin
w 38 AH/659 r.ne. Uznali oni, iż osoby popełniające większe
grzechy są niewiernymi, i dozwolone jest przelewanie ich krwi
i zajmowanie majątku.
[10]
interpretacja lub wyjaśnienie; czasami synomim [tafsir]. Często
pojawia się w Koranie w znaczeniu ‘ostatecznego znaczenia’,
‘wewnętrzego znaczenia’ lub ‘prawdziwego
znaczenia’ sytuacji, wypowiedzi, czynu; znaczenia innego
od tego, którym może się wydawać.”
[11]
1) naśladowca, następujący po, idący w ślad; 2) należący do
3) podporządkowany komuś
[12] Należy w tym momencie zaznaczyć, iż zgodnie z
ogólną opinią uczonych, niektóre grupy, sekty podające się
za ugrupowania ‘muzułmańskie; (takie jak [dżahmiyah],
[ahmadiyah], [alawiyah], itp.) popadły w [kufr]. Jednakże
[takfir] dotyczy w tym przypadku ogólnych poglądów i nauk
propagowanych przez grupy, a nie każdego człowieka, który
do danej sekty należy. Szeich Ibn `Ibrâhim powiedział: "Jest
rzeczą wiadomą, iż nie można wykonać [takfir] wobec konkretnej
osoby, jednostki, jeśli nie zostały przedstawione dowody (jej
[kufr]). I mamy tutaj do czyniania z dwiema kwestiami, pierwsza:
dana rzecz stanowi [kufr]; druga: czym innym jest osądzenie
konkretnej osoby, czym innym – [takfir] całej grupy,
takiej jak np. Dżahmiyyah." (Fatawâ, 12/190-191)
Szeich Muhammad ibn-`Uthamîn powiedział także
odnosnie słów Ibn Taimiyyah
"(a) '[takfir] opisowy': według jego
zasad moża dokonać osądu w każdym przypadku; np. kto nie wierzy
w Allâha znajdzie się w Ogniu; kto kłania się bożkom jest
niewiernym; tak samo jak ten, kto twierdzi, iż istnieją inne
bóstwa oprócz Allâha.
(b) '[takfir] szczególny' nie wolno jest
osądzać człowieka, zanim jego niewiara nie zostanie udowodniona,
albowiem mógł on być ignorantem - nie posiadał wiedzy; mógł
dokonać błędnej interpretacji [ta'uîl]; mógł zostać zmuszony
do wykonania lub wyznania [kufr], nie mając takiego zamiaru."
(Liqâ ul-Bâb al-Maftuh (tom 36, nr. 1020))
|
