W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego
Ikhtilâf [różnice opinii]
autor: Szeich Muhammad `Umar Bâzmûl
tytuł: Ikhtilâf wa Mâ Ilayhi (str.9-12)
źródło: [ www.bakkah.net
]
z angielskiego tłumaczył: Abu Anas bin Marian
[ zobacz także > dozwolony
i zakazny taqliid ]
Słowo ikhtilâf nie istnieje w Szari`ah niosąc lingwistyczne
znaczenie które wcześniej zostało omówione[1].
Jedynie znaczenie tego słowa to "sprzeczność i opozycja."[2]Zastanawiając
się dogłębnie nad tekstami z Księgi i Sunny, które ukazują
w jaki sposób słowo ikhtilâf zostało użyte, dojdziemy
do następujących konkluzji:
1. Naganny Ikhtilâf
Ikhtilâf po tym jak dochodzi wiedza o jasnych dowodach
od Allâha, jest jedynie nagannym różnieniem się i grzechem.
Allâh Najchwalebniejszy powiedział co znaczy:
»...Ci, którym ona [księga]
była dana, z zawiści poróżnili się między
sobą, kiedy otrzymali jasne dowody...« (Surah
al-Baqarah, 2:213)
»...Ci, którym została dana Księga,
przez zawiść poróżnili się między sobą, dopiero wtedy, gdy
przyszła do nich wiedza...« (Surah
Âli Imrân, 3:19)
»Nie bądźcie jak ci, którzy się
podzielili i którzy się poróżnili, po tym, jak przyszły
do nich jasne dowody!« (Surah
Âli Imrân, 3:105)
»Daliśmy synom Izraela Księgę,
mądrość[3] i
proroctwo[4]. Zaopatrzyliśmy
ich we wspaniałe rzeczy i wynieśliśmy ich ponad światy.
Daliśmy im jasne dowody odnośnie tej kwestii[5],
lecz gdy przyszła do nich wiedza, oni się poróżnili z powodu
wzajemnej zawiści. Zaprawdę, twój Pan rozstrzygnie w Dniu
Zmartwychwstania to, w czym oni się różnili.« (Surah
al-Dżathiyah, 45:16-17)
2. Ustający Ikhtilâf
Możliwe jest że Ikhtilâf zaistnieje wśród muzułmanów,
lecz Allâh prowadzi ich do prawdy tak długo jak szukają jej
u Niego. Allâh powiedział co znaczy:
»...I Allâh poprowadził tych,
którzy uwierzyli, ku prawdzie, co do której oni się różnili,
za Swoim zezwoleniem...« (Surah
al-Baqarah, 2:213)
»Posłaliśmy tobie Księgę tylko
dlatego, abyś im wyjaśnił to, w czym oni się różnią...«
(Surah an-Nahl, 16:64)
»I w czymkolwiek się poróżnicie,
rozstrzygnięcie należy do Allâha.« (Surah
ash-Shûrâ, 42:10)
»O wy, którzy wierzycie! Słuchajcie
Allâha! Słuchajcie Posłańca! I słuchajcie tych spośród was,
którzy posiadają autorytet nad wami! A jeśli się sprzeczacie
o coś między sobą, to przedstawcie to Allahowi i Posłańcowi
- jeśli prawdziwie wierzycie w Allâha i w Dzień Ostatni!
To jest lepsze i piękniejsze jako objaśnienie.« (Surah
an-Nisâ, 4:59)
3. Poprawne I błędne zrozumienie
Różne zrozumienie konkretnej sytuacji nie należy do nagannego
Ikhtilâf. Jednak w tym przypadku istnieje poprawne
i błędne zrozumienie. Osoba która utrzymuje poprawne zrozumienie
zostanie wynagrodzona, jak również osoba która doszła do błędnej
konkluzji, gdyż obie osoby szczerze starały się dotrzeć do
prawdy w danej kwestii. Allâh objawił co znaczy:
»I Dawida, i Salomona, Kiedy
oni obydwaj sądzili w sprawie pola uprawnego, które zniszczyła
trzoda należąca do obcych ludzi, My byliśmy świadkami ich
sądu. I daliśmy właściwe zrozumienie Salomonowi, i obydwom
daliśmy mądrość i wiedzę.« (Surah
al-Anbiyâ', 21:78-79) [6]
4. Ikhtilâf sprzeczny z nauką Islamu
Ikhtilâf który zawiera sprzeczności lub stwierdzenia
które bezpośrednio są ze sobą sprzeczne[7]
nie jest z Islamu. Allâh Najchwalebniejszy powiedział co znaczy:
»...Przecież gdyby on (Koran)
pochodził od kogoś innego niż od Allaha,
z pewnością znaleźliby w nim liczne sprzeczności...«
(Surah an-Nisâ', 4:82)
5. Dozwolony Ikhtilâf
Ikhtiâf, jeśli chodzi o różnice znajdujące się w odmianach
uznanych w Islamie, istnieje w Szarî'ah. Osoba która wybiera
jedną z opcji której inni nie wybrali, nie jest winna błędu.
Potwierdzone zostało że Prorok (sal allahu `alejhi ła sallam)
rozpoczynał swe modlitwy różnymi suplikacjami. Tashah'hud
było także wykonywane różnymi słowami. Można także dokonywać
różnych suplikacji w rukû' i sudżûd,
i na różne sposoby można także wykonywać modlitwę Witr.
Istnieje jeszcze wiele innych przykładów.
Wykonywanie jakąkolwiek z potwierdzonych odmian jest jak
najbardziej do przyjęcia, gdyż osoba która to wykonuje ustanawia
dobry uczynek. Można to wywnioskować z przekazu od Ibn Mas'ûd
(radi allahu `anhu) dotyczącego różnicy w recytacji Koranu.
Powiedział że słyszał człowieka recytującego werset, którego
nie słyszał aby Wysłannik recytował. Wziął go więc za rękę,
przyprowadził do Wysłannika Allâha i powiedział mu o tym.
Ibn Mas'ûd ujrzał niezadowolenie na twarzy Proroka który
powiedział:
"Obaj macie rację, więc nie różnijcie się! Ci którzy
żyli przed wami poróżnili się i zostali zniszczeni."[8]
6. Ikhtilâf który powoduje rozłam
Ikhtiâf który powoduje wrogość, nienawiść czy podziały
między Muzułmanami nie jest z Islamu. Allâh powiedział o tym,
co znaczy:
»O wy, którzy wierzycie! Bójcie
się Allâha bojaźnią Jemu należną, i nie umierajcie inaczej,
jak tylko będąc całkowicie poddanymi! I trzymajcie się razem
węzła Allâha, i nie rozdzielajcie się! Wspominajcie dobroć
Allâha nad wami! Oto byliście wrogami, a On uczynił przyjaźń
w waszych sercach i staliście się przez Jego dobroć braćmi!
Byliście na skraju przepaści ognia, a On was od niego wyratował.
W ten sposób Allâh wyjaśnia wam Swoje znaki abyście szli
drogą prostą! I niech powstanie spośród was wspólnota, która
wzywa do dobra, nakazuje to, co jest dobre, i zakazuje tego,
co jest naganne. Tacy będą szczęśliwi! Nie bądźcie jak ci,
którzy się podzielili i którzy się poróżnili, po tym, jak
przyszły do nich jasne dowody! Tych czeka kara ogromna«
(Surah Âl-Imrân, 3:102-105)
Niektórzy uczeni powiedzieli:
Każda kwestia w której Muzułmanie się poróżnili, a nie spowodowało
to że się podzielili czy że pojawiła się wśród nich wzajemna
wrogość, to uznajemy to jako jedne ze szczegółów islamu. Natomiast
wszelkie kwestie które spowodowały wrogość między Muzułmanami,
które spowodowały że odwrócili się od siebie i opuścili siebie
na wzajem, to uznajemy że w żaden sposób nie jest to częścią
Islamu. I zaprawdę, Prorok (sal allahu `alejhi ła sallam)
o tym wspomniał tłumacząc werset:
»Zaprawdę, nie jesteś wraz z
nimi odpowiedzialny, iż oni rozdzielili swoją religię i
stali się sektami...« (Surah
al-An'âm, 6:159)
Imâm Ash-Shâtibî także o tym wspomniał, a następnie powiedział,
"Oczywiste jest że Islam nawołuje do związania zerwanych
więzów, wzajemnej miłości i szacunku, oraz życzliwości do
siebie na wzajem. Zatem każda opinia która prowadzi do czegoś
co temu przeczy, nie jest z Islamu." (Al-I'tisâm
(2/232-233))
[1] Artykuł ten w języku angielskim: http://www.bakkah.net/articles/ikhtilaaf1arabic.htm
[2] Ibn Taimiyyah, Madżmû' Al-Fatâuâ
(13/19)
[3] Ar. Hukm: zrozumienie Księgi.
Może także oznaczać autorytet nad ludźmi.
[4] Proroctwo: czyli wszyscy prorocy od Yûsuf
[Józefa] aż do `Isâ [Jezusa Syna Marii]. (Tafsîr Al-Qurtubî
(16/141))
[5]Tej kwestii: Ibn 'Abbâs powiedział że
dotyczy to przyjścia Proroka Muhammada (sal allahu `alejhi
ła sallam) (Tafsîr Al-Qurtubî (16/141)).
[6] [przyp. tłum. (Abu Anas)]
Prorok powiedział także,
"Ktokolwiek podejmie rozsądną decyzję (idźtihad),
i będzie ona prawidłowa otrzyma dwie nagrody, a jeżeli będzie
ona błędna otrzyma jedną nagrodę." (Sahih
Buchari, 9:450 / Sunan Abu Daûd, 3:3567)
[7] [przyp. tłum. (Abu Anas)]
Nie mogą istnieć opinie które są ze sobą w zupełnej
sprzeczności. Dla przykładu Ibn `Abbâs i inni sahabah pierwotnie
twierdzili, że Prorok Muhammad widział Allâha (podczas al-Isrâ),
natomiast `Aishah i Ibn Mas`ûd twierdzili że Muhammad
nie widział Allâha. Al-Hâfidh ibn Hadżar (zm. 852H)
powiedział: "Narracje od Ibn 'Abbâsa przekazane zostały
jako nieograniczone, inne zaś są ograniczone. Dlatego obowiązkiem
jest zrozumienie generalnych i nieograniczonych narracji (od
Ibn 'Abbâsa) w świetle ograniczonych narracji od (`Aishy i
Ibn Mas`ûd) [...] Możliwe jest zatem pojednanie potwierdzenia
Ibn 'Abbâsa, i zaprzeczenia `Aiszy. Zaprzeczenie można rozumieć
jako zaprzeczenie faktu iż Wysłannik widział Allâha na własne
oczy, potwierdzenie zaś jako potwierdzenie ujrzenia Allâha
sercem." (Fathul-Bârî, 8/608)
[8] Sahih Buchari, (eng. trans. Volume 4, Book 56, Number
682).
|