W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego

Uznanie niewiary konkretnej osoby, takfir

Autor: Szeich Sâlih bin Uthaimîn
Tytuł: Liqâ ul-Bâb al-Maftuh (tom 36, nr. 1020)
Z arabskiego tłumaczył: Abu Iyâd as-Salafi
Z angielskiego na polski: Abu Anas bin Marian

Zobacz także:
› Ignorancja a Niewiara
› Szari`at, sądzenie według innych praw a niewiara
› Warunki Takfir
› Takfir

Pytanie: Co znaczy stwierdzenie Szeicha Ibn Taymiyyah, "Uznanie niewiary konkretnej osoby wymaga szczegółowych dowodów (takfir ul-mu`ayyan yahtaju ila dalil mu`ayyan)"?

Odpowiedź: Wiedz, niech Allâh będzie dla ciebie Miłosierny, że prawa (Shari`ah) są czasami związane z opisem (wasf), a czasami z poszczególnym osobnikiem.

Przykładowo mówimy, "Każdy wierzący należy do ludzi Raju". Jest to stwierdzenie ogólne związane z opisem. Każdy wierzący jest w Raju, a każdy nie-wierzący jest w Ogniu. Ale, czy mówimy o danej osobie, ten czy tamten człowiek jest w Raju? Czy mówimy o konkretnej osobie, ten czy tamten człowiek jest w Ogniu?

Istnieje zatem różnica pomiędzy tym co związane jest z opisem, a tym co odnosi się do poszczególnej osoby. Gdy osoba wymawia słowa niewiary, lub wykonuje akt kufr (niewiary), to nie uznajemy go za niewierzącego dopóki nie poznamy co go do tego skłoniło.

Sądzimy go zatem zgodnie z konkretną sytuacją.

Człowiek zmuszony zostaje aby pokłonić się bożkowi, i kłania się. Inny zmuszony jest to wypowiedzenia kufr, i wymawia. Czy zatem obaj ci ludzie popadli w niewiarę? Nie, ponieważ Allâh powiedział co znaczy:

»Ten, kto nie wierzy w Boga, choć przedtem w Niego wierzył - z wyjątkiem tego, kto został zmuszony, lecz serce jego jest spokojne w wierze - ten, kto otworzył swą pierś na niewiarę - nad nimi wszystkimi będzie gniew Boga i spotka ich kara ogromna!« (Surah an-Nahl, 16:106)

Zatem słowa »kto nie wierzy w Boga, choć przedtem w Niego wierzył« dotyczą zarówno osoby która popada w niewiarę z powodu czynów jak i słów. Jeden człowiek pokłonił się bożkowi pod przymusem, a drugi wypowiedział kufr pod przymusem, czy ich czyny należą do kufr, czy też nie? Tak, jest to uczynek kufr. Ale czy jest on kafir? Nie. Ponieważ istnieje zapobiegawcza bariera która powstrzymuje od takfir (uznanie nie-wiary), a barierą tą jest [w tym przypadku] przymus.

Innym przykładem jest człowiek który wykroczył przeciwko własnej duszy i powiedział do swej rodziny, "Gdy umrę, spalcie mnie, i rozpylcie mój proch w oceanie". Postąpił tak myśląc, że w ten sposób zostanie ocalony od Kary Allaha. Jego rodzina spełniła jego życzenie. Allâh - Wywyższony i Wzniosły – zebrał jego proch, przywrócił go do życia i spytał, "Dlaczego tak postąpiłeś?" Człowiek odparł, "Mój Panie, bałem się twej Kary." I Allâh mu wybaczył. (Sahih Buchari, Kitab ut-Tauhîd)

Uczynek tego człowieka był uczynkiem kufr, dlaczego? Ponieważ wątpił we Wszechmoc Allâha, i wątpił że Allâh jest w stanie przywrócić mu życie i go ukarać. Jednak powodem dla którego ten człowiek tak postąpił, była obawa Kary Allâha, i Allâh mu wybaczył.

Zatem znaczenie słów Szeicha Islamu [Ibn Taimiyyah] jest następujące:

- niewiara która związana jest z opisem:

sądzić można według niej w każdym przypadku; np. ktokolwiek nie-wierzy w Allâha będzie w Ogniu, ktokolwiek kłania się bożkom jest niewierzącym, ktokolwiek mówi że istnieją inne bóstwa u boku Allâha jest niewierzącym.

- jeżeli zaś chodzi o uznanie niewiary konkretnej osoby:

to nie jest dozwolone osądzenie jego zanim nie zostanie potwierdzone; być może był ignorantem i nie wiedział, być może dokonał błędnej interpretacji (ta'uîl), być może istniała sytuacja w której został zmuszony do wykonania lub wyznania kufr, nie mając takiej intencji.

Prorok (sal allahu `alejhi ła sallam) poinformował nas, że Allâh cieszy się bardziej ze skruchy swych poddanych, niż człowiek który stracił swego wielbłąda na pustyni, i szuka go, lecz na marne. Kładzie się zatem zdesperowany pod drzewem oczekując śmierci, i raptem odkrywa że wielbłąd przywiązany jest do tegoż właśnie drzewa. Chwyta go za lejce, i w swej euforii krzyczy "O Allâh, jesteś mym poddanym, a ja jestem twym panem!". (Sahih Muslim, Kitab at-Tauba nr. 6618)

Jego słowa są tutaj słowami kufr, gdyż człowiek ten przypisał sobie boskość (rububiyyah) i stwierdził że Allâh jest poddanym. Jednak nie miał takiej intencji, tylko w swej euforii pomyliły mu się słowa, i zgodnie z tym co powiedział Wysłannik (sal allahu `alejhi ła sallam) "Allâh nie osądzi go za to".

Szeich `Abdul-Azîz `Aal asz-Szaykh powiedział także:

"Radzę mym braciom Muzułmanom, a w szczególności Tullab-ul-`ilm (tym którzy poświęcają się studiowaniu Islamu), aby wystrzegali się takfîr, gdyż powoduje to błędy, i wprowadza umysł w błąkanie. Niechaj polecą te sprawy, tym którzy są odpowiedni [`Ulemaa]" (Madżallut-ad-Dawah, nr. 1797, 21 Czerwca 2001, str. 40)

Szeich Salih al-Fauzaan powiedział:

"Stwierdzenie niewiary i wykluczenie kogoś z religii przystaje jedynie ludziom wiedzy, którzy są w niej mocno ugruntowani. Są oni sędziami w sądach Szari`ah, i tymi którzy mogą wydawać werdykty prawne. I podobnie jest z innymi kwestiami, nie są one prawem każdego z osobna, ni tych którzy się uczą, ni tych których wiedza jest umiarkowana. Nie wypada im sądzić innych o kufr, gdyż wynika z tego ogromna fitnah..." (Marâdżi'aat fî Fiqh il-Wâqi, MNJ090004)