planetaislam > Opuszczenie lub zaniedbanie Salaat

Tytuł: Risaala fi Hukm Taarik as-Salaa
Autor: Szajkh Muhammad ibn Saalih al-`Uthajmiin.
z angielskiego tłumaczył: Jaqub Jasiński

Imaam Ahmad powiedział że ten który nie modli się z powodu lenistwa jest Kaafir. Jest to bardziej prawidłową opinią [ar-Radżih], opierającą się na dowodach z Księgi Allaaha i Sunny Jego Posłańca, na słowach Salaf i właściwej interpretacji[1].

Ktokolwiek analizuje teksty Qur'aanu i Sunny, zobaczy że wskazują one że osoba która zaniedbuje modlitwę jest winna Kufr Akbar (największego Kufr), wykraczając poza granice Islamu.

Dowód wzięty z tej Aaya jest że Allaah ustalił trzy rzeczy które Muszrikiin (bałwochwalcy) powinni czynić aby wyeliminować różnice pomiędzy nimi a Muzułmanami:

Jeżeli odpokutują za Szirk lecz nie odprawią modlitwy lub zapłacą Zakaa, wtedy dalej nie są naszymi braćmi w wierze; jeżeli odprawią modlitwę lecz nie zapłacą Zakaa, też jeszcze nie są naszymi braćmi w wierze. Braterstwo w religii nie może być przez nic zerwane, jak tylko jeżeli osoba wykroczy poza granice religii całkowicie; nie może być zerwane poprzez Fisq (niemoralne zachowanie) lub mniejszego rodzaju Kufr.

Dowód wzięty z tego wersetu jest, że Allaah wspomniał grupę tych którzy zaniedbują modlitwę i idą za namiętnościami oddzielnie od tych którzy odpokutowują i wierzą, co wskazuje że w momencie kiedy zaniedbują swe modlitwy i idą za namiętnościami, nie są wierzącymi.

Z pośród dowodów znalezionych w Sunnie, które wskazują że osoba która zaniedbuje modlitwę jest Kaafir, jest Hadiith Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim):

"Pomiędzy człowiekiem a asz-Szirk i al-Kufr stoi zaniedbanie modlitwy."[2]

Przekazane było że Burajda ibn al-Husajb (niech Allaah będzie zadowolony z niego) powiedział:

"Słyszałem że Posłaniec Allaaha (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) powiedział: `Przymierze które odróżnia nas od nich jest modlitwa, i ktokolwiek zaniedba ją nie uwierzył (stał się Kaafir).'"[3]

W tym przypadku, słowo Kufr lub niewiara, oznacza ten rodzaj Kufru który wytrąca osobę poza granice Islaamu, ponieważ Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) ustalił modlitwę jako oddzielającą barierę pomiędzy wierzącymi i niewierzącymi. Jest to oczywiste, że społeczeństwo Kufr nie jest tym samym czym jest społeczeństwo Islaamu, więc ktokolwiek nie spełnia tego powinien być jednym z Kaafiriin (niewierzących).

Istnieje też Hadiith który przekazał `Auf ibn Maalik (niech Allaah będzie zadowolony z niego), według którego Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) powiedział:

"Najlepszymi z waszych przywódców są ci których kochacie i którzy was kochają, którzy modlą się za wami i za których wy się modlicie. Najgorszymi z waszych przywódców są ci których nienawidzicie i którzy nienawidzą was, i na których wywołujecie klątwy a oni wywołują klątwy na was." Był zapytany, "O Posłańcu Allaaha, czy nie powinniśmy walczyć z nimi mieczem?" Powiedział, "Nie, tak długo jak ustalają modlitwę między wami."

Hadiith ten wskazuje że przywódców można zwalczać i przeciwstawiać się im tylko jeżeli nie ustalają modlitwy, i tylko w momencie kiedy posiadamy dowody od Allaaha że to co czynią jest naprawdę Kufr. Nie jest to jednak dozwolone jeżeli nie czynią jawnego Kufr. `Ubaada ibn as-Saamit powiedział:

"Posłaniec Allaaha (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) wezwał nas i daliśmy jemu bei`a (przysięgę hołdu). Z pośród tego co przysięgliśmy czynić było to że będziemy słuchali i byli posłuszni jemu w momencie entuzjazmu i w momencie niechęci, w czasach trudnych i w czasach łatwych, i w czasach kiedy inni dostaną priorytet nad nami, oraz że nie będziemy przeciwstawiali się tym którzy mają władzę nad nami. Powiedział: `Tak długo jak nie czynią jawnego Kufr, i tylko kiedy posiadacie dowody od Allaaha że to co czynią jest naprawdę Kufr.'"[4]

Według tego, ich zaniedbywanie modlitwy, z powodu którego Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) powiedział że powinniśmy się im przeciwstawić i zwalczyć ich mieczem, stanowi jawny Kufr na który posiadamy dowód od Allaaha że jest to naprawdę Kufr.

Jeżeli ktoś by powiedział: czy dozwolone jest aby interpretować wyżej wymienione dowody, twierdząc że dotyczy to osoby która zaniedbuje modlitwę ponieważ uważa że nie jest ona obowiązkowa?

Powiedzielibyśmy: nie jest dozwolone aby interpretować dowody w ten sposób, ponieważ istnieją dwa zastrzeżenia w kwestii owej interpretacji:

1. Wymagało by to zlekceważenia ogólnej definicji którą Prawodawca wziął pod uwagę i z którą ten wyrok jest związany. Wyrok że osoba która zaniedbuje modlitwę jest Kaafir jest związana z czynem zaniedbywania modlitwy, a nie z wyparciem się jej obowiązku. Braterstwo w religii opiera się na odprawianiu modlitwy, nie na tym czy osoba ogłasza że jest ona obowiązkowa czy nie. Allaah nie powiedział, "Jeżeli odpokutują i ogłoszą że modlitwa jest obowiązkowa", i Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) nie powiedział "Pomiędzy człowiekiem a asz-Szirk i al-Kufr stoi jego wyparcie się obowiązku modlitwy" lub "Przymierze które odróżnia nas od nich jest nasze ogłoszenie że modlitwa jest obowiązkowa, więc ktokolwiek wypiera się jej obowiązku nie uwierzył." Jeżeli to miałoby być tym co Allaah i Jego Posłaniec próbowali dać do zrozumienia, wtedy nie ogłoszenie tego w oczywisty sposób zaprzeczyłoby temu co zostało powiedziane w Qur'aanie. Albowiem Allaah powiedział (interpretacja znaczenia):

2. Jeżeli osoba która nie posiada usprawiedliwienia, czyli braku wiedzy, wypiera się obowiązku pięciu codziennych modlitw wtedy jest uważana jako Kaafir, czy modli się czy nie. Jeżeli osoba odprawia pięć codziennych modlitw, wypełniając wszystkie kryteria modlitwy i czyniąc wszystkie czyny które są obowiązkowe lub Mustahabb, lecz wypiera się obowiązku modlitwy bez słusznych powodów, wtedy jest Kaafir, nawet jeśli nie zaniedbuje tych modlitw.

Z tego powodu oczywiste jest że interpretowanie tekstów o zaniedbywaniu modlitw, jako dotyczących wypierania się ich obowiązku jest nieprawidłowe. Prawidłową opinią jest to że osoba która zaniedbuje modlitwę jest Kaafir, poza granicami Islamu, jak jest wyrażone w oczywisty sposób w powiedzeniu przekazanym przez Ibn Abi Haatim w jego Sunan od `Ubdaada ibn as-Saamit (niech Allaah będzie z niego zadowolony), który powiedział:

"Posłaniec Allaaha (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) rozkazał nam: `Nie łącz nikogo w czci i modlitwie z Allaahem, i nie zaniedbuj modlitwy umyślnie, albowiem ktokolwiek zaniedbuje modlitwę umyślnie wykracza poza granice Islamu."

Ponadto, jeżeli interpretujemy Hadisy o zaniedbywaniu modlitwy jako dotyczących wypierania się jej obowiązku, wypowiedzi dotyczące szczególnie modlitwy nie byłyby potrzebne, ponieważ wyrok dotyczy tak samo Zakaa, postu i Hadżdż - ktokolwiek zaniedbuje którąś z nich, zaprzeczając ich obowiązku, jest on Kaafir, jeżeli nie ma usprawiedliwienia, którym jest brak wiedzy.

Osoba która zaniedbuje modlitwę jest uważana jako Kaafir, opierając się na dowodach znalezionych w tekstach i wypowiedziach. Podobnie można uważać osobę tą za Kaafir opierając się na racjonalnej analizie. Jak może ktokolwiek być wierzący jeżeli zaniedbuje modlitwę która jest filarem religii, i kiedy istnieją Aayaat i Ahaadiith napominające nas aby odprawiać modlitwę - co powoduje że roztropny wierzący spieszy do modlitwy; i kiedy istnieją Aayaat i Ahaadiith ostrzegające przed zaniedbaniem jej - które powodują że roztropny wierzący obawia się jej lekceważyć? Rozumiejąc to, oczywistym jest że osoba nie może być wierzącą jeżeli zaniedbuje modlitwę.

Jeżeli ktoś by powiedział: czy nie możemy interpretować Kufr w przypadku tego który zaniedbuje modlitwę, jako mniejszy rodzaj Kufr (Kufr an-Na`ma), a nie Kufr który wyrzuca osobę poza granice Islaamu (Kufr al-Milla)? Albo czy nie możemy interpretować tego jako mniejszy Kufr niż Kufr Akbar (Największy Kufr)? Czy nie może to być to Kufr opisany w Ahaadiith, "Istnieją dwie cechy które niektórzy ludzie posiadają, będące cechami Kufr: obrażanie przodków danej osoby i rozpaczanie nad martwymi" oraz "Ubliżanie Muzułmaninowi jest Fisq (niemoralne zachowanie) a wymienianie ciosów z nim jest Kufr", i.t.d.?

Powiedzielibyśmy że ta interpretacja jest nieprawidłowa z wielu przyczyn:

1. Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) zademonstrował że modlitwa jest oddzielającą barierą pomiędzy Kufr a wiarą, pomiędzy wierzącym a niewierzącym. Oto jest gdzie tą barierę postawił, i te dwie rzeczy są całkowicie oddzielne i jedna nie zachodzi na drugą.

2. Modlitwa jest jednym z filarów Islaamu, więc kiedy osoba zaniedbuje ją jest określona jako Kaafir, to daje do zrozumienia że jest to rodzaj Kufr który wyrzuca osobę z poza granice Islaamu, ponieważ zniszczyła ona jeden z filarów Islaamu. Jest to co innego niż przypisywanie Kufr osobie która czyni jeden z czynów Kufr.

3. Istnieją inne teksty które dają do zrozumienia że Kufr osoby która zaniedbuje modlitwę jest rodzajem Kufr który wyrzuca osobę z poza granice Islaamu Tak więc znaczenie Kufr w tym przypadku powinno być interpretowane według dosłownego znaczenia, aby zapobiec sprzeczności w tekstach.

4. Opis Kufr w tych Ahaadiith różni się od poprzednich. Co się tyczy zaniedbywania modlitwy, Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) powiedział:

W tej wypowiedzi, słowo Kufr jest poprzedzone w oryginalnym tekście w języku arabskim przez stanowczy rodzajnik "al", który daje do zrozumienia że w tym przypadku chodzi o rzeczywistość Kufr. Kontrastuje to z innymi Hadisami gdzie słowo Kufr jest użyte bez stanowczego rodzajnika, lub w czasownikowej formie, co daje do zrozumienia że to jest [jedynie] część Kufr lub, że dana osoba nie wierzyła poprzez czynienie tego czynu, lecz nie jest to całkowity Kufr który wyrzuca osobę z poza granice Islamu.

Szajkh-ul-Islaam Ibn Tajmija napisał w książce Iqtidaa' as-Siraatu-l-Mustaqiim (str. 70, As-Sunna Al-Muhammadijja), w sprawie przekazu Posłańca (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) "Istnieją dwie cechy które niektórzy ludzie posiadają i które są cechami Kufru: obrażanie przodków danej osoby i rozpaczanie nad martwymi":

"Wyraz 'które są cechami Kufru' oznacza, że te dwie cechy które niektórzy ludzie posiadają są cechami Kufr, ponieważ są one z pośród czynów Kufr będące czynami niektórych ludzi. Lecz nie każda osoba która posiada część Kufr staje się Kaafir z tego powodu, dokąd nie istnieje w jej sercu rzeczywistość Kufru. Podobnie, nie każda osoba która posiada część wiary pozostaje wierzącą z tego powodu, dokąd nie istnieje w jej sercu zasadnicza rzeczywistość wiary. Więc istnieje różnica pomiędzy powyżej wymienionym słowem al-Kufr [w oryginalnym tekscie w języku arabskim] z powodu stanowczego rodzajnika "al", tak jak w Hadiith 'Pomiędzy człowiekiem a asz-Szirk i al-Kufr stoi zaniedbanie modlitwy', a słowem Kufr które nie jest poprzedzone przez stanowczy rodzajnik lecz jest użyte w twierdzącym sensie."

Opierając się na tych dowodach, oczywiste jest że osoba która zaniedbuje modlitwę nie posiadając usprawiedliwienia jest Kaafir, wykraczającą poza granice Islaamu. Jest to prawidłową opinią [ar-Radżih] według Imaam Ahmad, i jest jedną z dwóch opinii przekazanych od asz-Szaafi`i, co wspomniał Ibn Kathiir w swoim tłumaczeniu wersetu (interpretacja znaczenia):

Ibnu-l-Qajjim wspomniał w książce 'as-Salaa' że była to jedna z dwóch opinii przekazanych od Asz-Szaafi`i, i że at-Tahaawii przekazał ją bezpośrednio od asz-Szaafi`i.

Było to też opinią większości Sahaaba, właściwie wielu uważało że istniała zgoda pomiędzy Sahaaba w tej sprawie. `Abdullah ibn Szaqiiq [jeden z Tabi`iin] powiedział:

Ishaaq ibn Raahawajh, dobrze znany Imaam, powiedział: Przekazane było z Sahiih Isnaad od Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) że ten który zaniedbuje jest Kaafir. Jest to opinią uczonych od czasu Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaaha niech będą z nim) aż do czasu teraźniejszego: że osoba która umyślnie zaniedba [jedną] modlitwę bez słusznego usprawiedliwienia, aż do czasu kiedy [ta jedna] modlitwa się skończyła jest Kaafir. Ibn Hazm powiedział że ta opinia była przekazana od `Umar, `Abdu-r-Rahmaan ibn `Auf, Mu`aadh ibn Dżabal, Abu Hurajra i innych z pośród Sahaaba. Powiedział: "Nie znamy żadnej przeciwnej opinii z pośród Sahaaba." Al-Mundhiri przekazał to od niego w At-Targhiib wa-t-Tarhiib, i wymienił więcej imion Sahaaba: `Abdullah ibn Mas`ood, `Abdullah ibn `Abbaas, Dżaabir ibn `Abdu-llaa i Abu-d-Dardaa' - niech Allaah będzie zadowolony z nich. Powiedział: oprócz Sahaaba, jest też Ahmad ibn Hanbal, Ishaaq ibn Raahauadż, `Abdullah ibn al-Mubaraak, an-Nakha'i, al-Hakam ibn `Utajba, Ajjuub al-Sakhtajaani, Abu Dauud at-Tajaalisi, Abu Bakr ibn Abi Szajba, Zuhajr ibn Harb i inni.

Opinie innych uczonych

Imâm ´Abdur-Razzâq al-´Afîfî (rahimahullâh) powiedział, po stwierdzeniu że nie czynienie Takfir[6] ze względu na opuszczenie modlitwy jest opinią większości uczonych: "Jest to najbardziej znaną opinią, i jest prawie Idźma`, lecz nie do końca jest Idźma`. Lecz z powodu, że tak wielu jest tej opinii, jest to prawie Idźma`." [7]

Shaykh-ul-Islâm Muhammad bin ´Abdil-Wahhâb (rahimahullâh) powiedział:
"Istnieje pięć filarów Islamu. Pierwszym z nich jest (poprzez opuszczenie którego człowiek staje się Kaafir) wyznanie wiary, po tym pozostałe cztery. W każdym razie, jeżeli osoba potwierdza ich obowiązek, lecz opuszcza je z powodu zaniedbania, nie jest Kaafir, nawet jeżeli byśmy mieli walczyć z nim aby je odprawiał. Nie czynimy na nim Takfir tylko dla tego że je opuszcza.[8]

Shaykh-ul-Islâm Ahmad bin Hanbal (rahimahullâh) powiedział:
"Nic nie wyklucza człowieka z islamu jak tylko Szirk[9], lub zaprzeczenie jednego z obowiązków. Jeżeli osoba opuści je z powodu lenistwa lub zaniedbania, wtedy jest pod wolą Allaha. Jeżeli zechce go ukarać, to go ukarze. Jeżeli zechce go wynagrodzić, to go wynagrodzi."[10]

Imâm Muhammad Nâsir-ud-Dîn al-Albânî (rahimahullâh) powiedział:
"Osoba która opuszcza modlitwę z powodu lenistwa jest Muzułmaninem do póki nie ma niczego co okazywałoby sekrety jego serca które w sobie nosi..."[11]

Imâm as-Sakhâuî (rahimahullâh) powiedział:
"Prawidłową opinią w sprawie osoby która opuszcza modlitwę z powodu lenistwa jest, że nie jest ona Kaafir..."[12]

Imâm Sulaymân bin ´Abdillâh (rahimahullâh) powiedział:
"Nie znamy żeby nie modlono się Dzianazah[13], lub zabroniono dziedziczyć po osobach które opuszczały modlitwę, a było ich naprawdę dużo. Jeżeli osoba ta była by Kaafir, wyroki te nie dotyczyły by niej."[14]

Na stronie trzeciej w wyżej wymienionej książce (Hukm Târik-is-Salâh) Shaykh Ibn-ul-´Uthaymîn (rahimahullâh) pisze, że Imâm Abû Hanîfah, Imâm ash-Shâfi´î och Imâm Mâlik bin Anas (rahimahumullâh) uważali że osoba która opuszczała modlitwę nadal była muzułmaninem.

[5] Było to przekazane przez at-Tirmidhi i al-Haakim, który określił to jako Sahiih według kryteriów al-Bukhaari i Muslim.

[6]Określanie muzułmanina jako Kaafir.

[7]Fatâwâ-ush-Shaykh ´Abdur-Razzâq al-´Afîfî; str. 394

[8] Durar-us-Sunniyyah (1/70)

[9]Przypisywanie Allahowi wspólników

[10] Tabaqât-ul-Hanâbilah (1/341) av Imâm Ibn Abî Ya´lâ (rahimahullâh

[11] Silsilat-us-Sahîhah (1/117)

[12] al-Fatâwâ al-Hadîthiyyah (2/84)

[13] Modlitwa pogrzebowa za zmarłą osobę.

[14] Hâshiyat-ul-Mughnî (1/95-96)