W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego

Wstęp

Idea jedynego, prawdziwego Boga jest odbiciem jedynej w swoim rodzaju koncepcji, którą Islam łączy z Allahem. Dla muzułmanina Allah jest wszechmocny, jest Stworzycielem i Panem wszechświata, oraz każdej znanej i nieznanej formy życia w nim istniejącej. Nie jest do nikogo podobny i niczego nie można z Nim porównać.

Prorok Muhammad (PzN) został zapytany przez swoich współczesnych o Allaha; odpowiedź nadeszła bezpośrednio od samego Allaha w formie krótkiego rozdziału Koranu, wyrażającego istotę Boskiej jedności oraz credo monoteizmu. Jest to rozdział al-Ichlas (szczerość wiary), w którym czytamy:

"W imię Boga Miłosiernego, Litościwego! 'Mów: On jest Allahem jedynym Allahem Wiekuistym! Nie zrodził nikogo ani też. nie został zrodzony, a nikt nie jest Jemu równy'"
(Koran, 112:1-4).

Kim jest Allah?

Niektórzy nie-muzułmanie twierdzą, że Allah w Islamie jest bogiem surowym i okrutnym, żądającym bezwarunkowego posłuszeństwa. Nic nie może być dalsze od prawdy, niż takie stwierdzenie. Wystarczy wiedzieć, że prawie wszystkie sto czternaście sur (rozdziałów) Koranu, z wyjątkiem jednej, zaczynają się od słów:

W imię Allaha Miłosiernego, Litościwego!

W jednym z hadisów Prorok (PzN) przekazuje nam:

"Allah jest bardziej kochający i łagodny, niż matka dla swojego ukochanego dziecka."

Ale Allah jest także sprawiedliwy. Stąd złoczyńcy i grzesznicy muszą zostać ukarani, a ludzie cnotliwi zasłużą na łaskę i hojność Allaha. W istocie cecha Bożego Miłosierdzia w pełni wyraża się w innym atrybucie Allaha, jakim jest Sprawiedliwość. Ludzie cierpiący za życia dla Allaha oraz ci, którzy dręczą i wyzyskują innych, nie zostaną jednakowo potraktowani przez ich Pana. Oczekiwanie równego ich traktowania byłoby równoznaczne z negacją prawdziwej wiary w odpowiedzialność człowieka w przyszłym życiu, oraz odrzuceniem pobudek do moralnego i cnotliwego życia na tym świecie. Wyraźnie i wprost mówią o tym następujące wersety Koranu:

"Zaprawdę, ludzie bogobojni znajdą u swego Pana Ogrody szczęśliwości! Czyż my potraktujemy tych, którzy się poddali, całkowicie tak jak grzeszników. Cóż z wami? Jak sądzicie?"
(Koran, 68:34-35).

Islam nie pozwala przedstawiać Boga w jakiejkolwiek formie ani ukazywać Go jako obdarzającego łaską jakiejkolwiek jednostki albo narodu, z powodu ich dobrobytu, siły lub rasy. On stworzył wszystkie istnienia ludzkie jako równe. Ludzie mogą się wyróżnić i zyskać Jego łaskę tylko poprzez cnotę i pobożność.

Koncepcje mówiące, że Allah odpoczywał siódmego dnia stworzenia, że zmagał się z jednym ze swych żołnierzy, że jest zawistnym intrygantem przeciwko ludzkości, że wcielał się w jakąkolwiek ludzką postać, są bluźnierstwem z muzułmańskiego punktu widzenia.

Posługiwanie się jedynym w swoim rodzaju imieniem Allah, jako imieniem Boskim dowodzi znaczenia, jakie Islam przywiązuje do czystości wiary w Allaha, która jest istotą posłannictwa wszystkich proroków (PzN). Dlatego Islam uważa łączenie jakiegokolwiek innego bóstwa lub osobowości z Allahem za grzech śmiertelny, którego Allah nigdy nie przebaczy, choć może przebaczyć wszystkie inne grzechy.

Stwórca musi mieć inną naturę niż rzeczy stworzone; posiadając tę samą naturę, byłby ograniczony w czasie, więc musiałby zostać przez kogoś stworzony. Stąd zaś wynika, że nikt nie jest taki jak On. Jeśli Stwórca nie jest ograniczony w czasie, musi być wieczny. Ale jeśli jest On wieczny, nie może posiadać uprzedniej, sprawczej przyczyny; a jeśli Jego istnienie niczym nie zostało wywołane, nic poza Nim samym nie każe jej kontynuować, to oznacza, że musi On być samowystarczalny. Ponieważ trwanie Jego własnego istnienia nie zależy od niczego innego, istnienie to nie ma końca. Stwórca jest przez to wieczny i nieśmiertelny. On jest początkiem i końcem.

Jest On samowystarczalny oraz istnieje sam przez siebie, jeśli użyjemy koranicznego terminu AI-Kajjum. Stwórca kreuje nie tylko w ten sposób, że powołuje rzeczy do życia. On je także zachowuje przy życiu i pozbawia egzystencji, i jest ostateczną przyczyną wszystkiego co im się zdarza. Allah jest stworzycielem wszystkiego. On jest strażnikiem każdej rzeczy. Do niego należą Klucze niebios i ziemi. I nie ma żadnego stworzenia, które by pełzało po ziemi, a nie było zaopatrzone przez Allaha. On zna miejsce ich przebywania i kryjówki.

Atrybuty Allaha

Jeśli Stwórca jest wieczny i nieśmiertelny, Jego atrybuty muszą być również wieczne i nieśmiertelne. Nie może On postradać Swoich atrybutów, ani też nabyć nowych. Wynika stąd, że posiada On cechy absolutne. A czy nie mogłoby istnieć więcej niż jeden tylko Stwórca, posiadający absolutne atrybuty? Czy może być, na przykład, dwóch wszechmocnych stwórców? Wystarczy chwilę pomyśleć, aby stwierdzić, że nie jest to możliwe. Koran przytacza ten argument w następujących wersetach:

"Allah nie przybrał Sobie syna ani nie było z Nim żadnego boga; bo wówczas każdy bóg zabrał by to, co stworzył, a niektórzy z nich wznieśliby się ponad innych."
(Koran, 23:91)

"...A gdyby na niebie i ziemi poza Allahem byli inni bogowie, to one (niebo i ziemia) uległyby zniszczeniu."
(Koran, 21:22).

 

Jedność Allaha

Koran przypomina nam, że wszyscy rzekomi bogowie są fałszywi. Będzie im zadane pytanie:

"Gdzież są ci, którym oddajecie cześć poza Allahem? Czy oni wam pomagają albo czy pomagają samym sobie?" (Koran, 26:92-93).

Czcicielom ciał niebieskich cytuje się historię Abrahama(PzN):

"A kiedy okryła go ciemna noc, zobaczył gwiazdę i powiedział: 'To jest mój Bóg!' Ale kiedy zniknął na zachodzie, powiedział: 'Jeśli mój bóg nie poprowadzi mnie drogą prostą, to z pewnością będę należał do ludzi błądzących!' A kiedy zobaczył słońce wschodzące, powiedział: 'To jest mój Bóg, On jest największy' Lecz kiedy ono zaszło, powiedział: 'O ludu mój! Ja nie jestem winien tego, że wy Jemu doda-jecie współtowarzyszy! Oto, kierowałem swoje oblicze ku Temu, który stworzył niebiosa i ziemię, jako prawdziwie wierzący; ja nie należę do bałwochwalców'" (Koran, 6:76-79).

 

Postawa wierzącego

Aby być muzułmaninem, to znaczy poddanym Allahowi (muslim), należy uwierzyć w jedność Allaha, w tym sensie by uznać Go za jedynego Stwórcę, Opiekuna i Żywiciela. Ale sama wiara (w to, co nazwano później Tałhid ar-Rububija) nie jest wystarczająca. Należy tu dodać sformułowanie Tałhid al-Uluhija. Uznaje się przez nie, że tylko Allah zasługuje na cześć, i nic należy przyjmować za przedmiot kultu, żadnych innych rzeczy ani istot.

Zdobywszy wiedzę o jednym, prawdziwym Allahu, człowiek będzie w Niego nieustannie wierzyć i nic nie będzie w stanie doprowadzić go do odrzucenia tej prawdy. Gdy wiara wniknie do ludzkiego serca, spowoduje pewien stan umysłu, którego wynikiem będą czyny. Takie stany umysłu i czyny, potraktowane łącznie, są dowodem prawdziwej wiary. Prorok (PzN) powiedział:

"Wiara jest tym, co utrwala się mocno w sercu i znajduje dowody w czynach."

Przede wszystkim wśród stanów umysłowych, w jakich znajduje się człowiek, przewodzi uczucie wdzięczności dla Allaha, które może być nazwane istotą kultu (ibada). Uczucie wdzięczności jest tak ważne, że niewierzący może być nazwany kafir, co znaczy: ktoś, kto zaprzecza prawdzie, a także ktoś, kto jest niewdzięczny.

Wierzący kocha Allaha i jest Mu wdzięczny za Jego dary. Składa Mu dowody swojej wdzięczności, mając zarazem świadomość, że jego dobre uczynki-zarówno w sensie fizycznym, jak i psychicznym-są zupełnie niewspółmierne do otrzymanych Bożych łask. Człowiek pozostaje zawsze w niepewności, czy Allah go nie ukarze, na tym albo na tamtym świecie. Obawia się Allaha, poddając się Mu i służąc z wielką pokorą. Nie może być w takim stanie umysłu, nie myśląc cały czas o Allahu. Tak więc wspominanie Allaha jest życiową siłą wiary, bez której słabnie i obumiera.

Koran próbuje rozwijać uczucie wdzięczności poprzez częste powtarzanie atrybutów Allaha. Atrybuty te wymienione są łącznie w następujących wersetach Koranu:

"On jest Bogiem i nie ma bóstwa oprócz Niego! On zna to, co jest skryte przed istotami stworzonymi i to, co jest widzialne. On jest Miłosierny i Litościwy! On jest Allahem i nie ma bóstwu oprócz Niego. Władca Przenajświętszy, Zbawca, wierny, Zachowujący prawdę, Potężny, Przemożny i Wzniosły! Chwała nich będzie Allahowi, On jest ponad to wszystko, co Mu do dają jako współtowarzyszy! On jest Allahem! Stworzycielem, Twórcą, Który nadaje kształty! jemu się należą najpiękniejsze imiona! Jego to chwałę głoszą wszystkie stworzenia, które są w niebiosach i na ziemi! On jest Potężny i Mądry!" (Koran, 59:22-24).

"Allah! Nie ma bóstwa oprócz Niego-Żyjącego, Istniejącego! Nie chwyta Go drzemka ani sen. Do Niego należy to, co jest w niebiosach, i to, co jest na ziemi! A któż się będzie u Niego wstawiał inaczej, jak za Jego zezwoleniem? On wie, co było przed nimi, i On wie, co będzie po nich, oni nie pojmują z Jego wiedzy niczego, oprócz tego, co On zechce. Jego tron jest tak rozległy jak niebiosa i ziemia, a panowanie nad nimi Go nie nuży. On jest Wyniosły, Ogromny!" (Koran, 2: 255).

"O, ludzie Księgi! Nie przekraczajcie granic Waszej religii, a o Allahu prawdę tylko mówcie! Jezus Chrystus, syn Marii, jest tylko posłańcem Allaha i Jego Słowem, które Allah złożył Marii i Duchem. pochodzącym od Niego. Wierzcie więc w Allaha i Jego posłańców i nie mówcie: 'Trójca!'. Zaprzestańcie! Tak będzie lepiej dla was, gdyż Allah jest tylko jednym Bogiem! Chwała Mu! On-jest zbyt wyniosły by mieć syna!" (Koran, 4:171 )