W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego
Rija, skryte bałwochwalstwo
Z angielskiego tłumaczył: Abu Abdullah
Na podstawie "R I Y A A - Hidden Shirk"
oraz w oparciu o angielskie tłumaczenie "Tafsir Ibn Kathir,
Part 1".
Definicja
Słowo 'Rija' wywodzi się z korzenia arabskiego słowa 'ra'aa'
co oznacza - doglądać, spostrzegać, oglądać. Słowo 'Rija'
w kontekście religijnym oznacza hipokryzję, udawanie.
Z punktu widzenia Szarija oznacza to wykonywanie czynów które
Allah (s.ł.t.) miłuje z zamiarem upodobania się innym niż
Allahowi. Tak więc prawe czyny robione dla doczesnego zysku
zostają przekształcane w złe czyny nie do przyjęcia przez
Allaha. Rijaa jest zjawiskiem, czy też chorobą która pozbawia
dobre czyny ich należytego błogosławieństwa i wynagrodzenia
od Allaha. Jest zarazem czynnikiem bardzo subtelnym, co sprawia
iż jest bardzo trudna do wykrycia, oraz dla człowieka pragnącego
czynić dobro niebezpieczna. Bardzo istotne jest jasne zrozumienie
Rija, gdyż w innym wypadku charakter budowany przez Islam
byłby niekompletny. Ponadto, dla Bogobojnych niesłychanie
ważne jest poznanie czynników które wnoszą Riyaa do Islamu,
tak aby czyny ich były jak najczystsze i doskonałe w Obliczu
Allaha.
Uczeni z pośród 'Ahl ul Sunnah' zwracali się do Koranu, Sunnah,
i stwierdzeń naszych 'Salaf'* szukając informacji na temat
tej choroby. Czym jest Rija? Jakie są niebezpieczeństwa z
nią związane i jaka jest ku niej kuracja?
Intencja
Istotne jest aby w skrócie wytłumaczyć znaczenie szczerości,
którą potwierdza przytoczony Hadis mówiący o konieczności
intencji wolnej od Riyaa. Umar ibn al Khattaab przekazał że
Prorok (sallallahu alejhi ła sallam) powiedział:
"Czyny są według zamiarów, i każda osoba
przyjmie to co zamierzała. Więc ktokolwiek zamierzał migrować
dla Allaha i Jego Posłańca (sallallahu alejhi ła sallam),
wtedy jego migracja będzie dla Allaha i Jego Posłańca. A ktokolwiek
zamierzał migrować dla jakiejś doczesnej korzyści albo ażeby
poślubić kobietę, wtedy jego migracja będzie dla tego, dla
czego migrował." [Sahih Bukhari, 1:51/Sahih
Muslim, 3:4692/Sunan Abu Dałud, 2:2195]
Koran także mówi o znaczeniu poprawnych i szczerych zamiarów.
Allah objawił:
"...A cokolwiek rozdajecie
(ze swojego bogactwa) z dobra, to jest
dla was samych, gdy rozdajecie tylko poszukując Oblicza
Allaha..." [Koran,
2:272]
Wczesne pokolenia Muzułmanów rozumiały znaczenie szczerych
i poprawnych zamiarów. Jeden z przykładów znajduje się w przekazie
Abdullah ibn Mas'ud:
"Sama mowa jest bezwartościowa, jeżeli nie następuje
po niej uczynek. Mowa i uczynek są bezwartościowe, jeżeli
nie mają słusznych intencji. A mowa, działanie i słuszne
intencje są bezwartościowe jeżeli nie zgadzają się z Sunnah."
Tak więc istnieją pewne warunki aby jakikolwiek uczynek został
przyjęty przez Allaha. Po pierwsze wiedza, zrozumienie Islamu
i wszelka dobroć powinna być praktykowana czynnie. Natomiast
praktykowanie to winno być robione wyłącznie dla Allaha. Wszelkie
czyny zaś muszą być zgodne z Sunną Proroka (sallallahu alejhi
ła sallam) i znajdować się jak najdalej od innowacji religijnej
(bid'ah). Riyaa niesie za sobą mnóstwo niebezpieczeństw, wybraliśmy
jednak wskazać kilka:
Ukryty Szirk
Prorok Muhammed (sallallahu alejhi ła sallam) poprzez swoją
miłość i troskę dla Ummy (narodu, wspólnoty) obawiał się tego
nieszczęścia więcej niż jakiegokolwiek innego. Abu Sa'id relacjonował
że Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi ła sallam) przyszedł
do nich podczas gdy dyskutowali o Dadżdżalu (antychryście)
i powiedział:
"Czy mam was poinformować o czymś czego
bardziej się dla was obawiam niż niebezpieczeństwa Dadżdżala?
To jest ukryty Szirk: Osoba staje aby się modlić, i upiększa
swą modlitwę widząc że inni się na nią patrzą." [Sahih
Sunan ibn Madźah, 2:3389]
Ibn Abbas (radi allahu anhu) komentując werset "I
nie dodawajcie Allahowi rywali" [Koran, 2:22]
powiedział że dodawanie Allahowi rywali w Jego Boskości jest
Szirk (politeizmem) trudniejszym do zauważenia niż szlak mrówek
na ciemnym podłożu w nocy. Ta forma Szirk ukazuje się w postępowaniu
tych którzy na przykład przysięgają na Allaha i innych, mówiąc:
"Na Allaha i na moje życie, lub na moją rodzinę",
lub też mówią: "gdyby nie mój pies, czy alarm domowy
to złodzieje wkradliby się do mego domu." Jest to bezsprzecznie
formą politeizmu, co potwierdzone jest w jednym z hadisów:
"Pewien człowiek powiedział do Proroka:
'Jeżeli Allah zechce, i jeżeli ty zechcesz...' Prorok powiedział:
'Zrobiłeś mnie rywalem Allaha?'" [Sahih
Bukhari, al Adab al Mufrad 787 / ibn Madźah, 2117 / al Bajhaqi,
3:217 oraz Ahmad 1:214, 224, 283, 347].
Osłabia Iman i
Tałhid
Popełniając Rija, osoba niszczy cały cel dla którego została
stworzona. Zamiast szczerze czcić Allaha, tylko udaje że Go
czci. Choroba znajdująca się w jej sercu powoduje iż pragnie
ona osiągnąć upodobanie i pochwałę istot które tak samo jak
ona są stworzeniem Allaha.
"I nie stworzyłem Dżinów i ludzkości,
jak tylko po to aby Mnie (jedynego)
czcili" [Koran, 51:56]
Allah opisuje prawdziwych wierzących jako ludzi którzy wykonują
akty czci jedynie dla Niego, nie szukając przy tym nagrody
ani podziękowania od innych:
"Oni (ludzie wierzący)
dają żywność, wbrew ich miłości do niej, biednemu, sierocie,
i niewolnikowi (mówiąc): 'Karmimy
was szukając tylko Oblicza Allaha, i nie chcemy od was ani
nagrody, ani wdzięczności'." [Koran,
76:8-9]
Bezpośrednim kontrastem tego jest werset dotyczący hipokrytów:
"Więc biada modlącym się (hipokrytom),
którzy opóźniają modlitwę poza wyznaczony czas, ci którzy
robią dobre czyny tylko po to aby być widziani (przez
innych ludzi), i odmawiają nawet najmniejszej
dobroci." [Koran, 107: 4-7]
Dlatego należy pamiętać że każdy dobry uczynek zgodny z Sunną
Wysłannika jest aktem czci należącym się jedynie Allahowi.
Wykonywany dla innych celów staje się Szirk.
Zwiększa błądzenie
Rija jest bez wątpliwie jedną z chorób serca, i jeżeli nie
zostanie wyleczona problemy osoby dotkniętej tą choroba będą
się pogłębiać. Mówi o tym następujący werset:
"Wydaje im się że oszukują Allaha,
i tych którzy wierzą, lecz oszukują tylko samych siebie,
i nawet tego nie pojmują! W ich sercach jest choroba (wątpliwości
i hipokryzji), a Allah powiększył ich
chorobę..." [Koran, 2:9-10]
Tak więc osoba która nie stara się wyeliminować tego zjawiska
ze swych czynów narażona jest na ogromne, pogłębiające zbłądzenie,
niebezpieczeństwo które w ostatnim rozrachunku obróci się
przeciwko niej samej.
Pozbawia Czyny Błogosławienia
Zostało nam przekazane w wielu wypowiedziach Proroka (sallallahu
alejhi ła sallam), że Allah nie przyjmuje uczynków robionych
dla innych. W jednym z przekazów, Mahmud ibn Labid relacjonował
że Prorok (sallallahu alejhi ła sallam) powiedział:
"Gdy Wzniosły Allah, będzie rozliczał
uczynki ludzi (w Dniu Sądu Ostatecznego) Powie (do tych którzy
praktykowali rijaa): 'Idźcie do tych dla których zwykliście
się chwalić waszymi czynami, i zobaczcie czy znajdziecie u
nich jakąkolwiek nagrodę!'" [Sahih
al Targhib łat Tarhib, no.29]
Zakazuje Wejścia do Raju
Wykonywanie prawych czynów, szukając przy tym ludzkiej chwały
może nawet doprowadzić do całkowitego pozbawienia wejścia
do raju. Abu Hurejrah zacytował Wysłannika Allaha (sallallahu
alejhi ła sallam) mówiąc:
"Ktokolwiek zyskuje jakąkolwiek wiedzę
która powinna być zdobywana dla Allaha, z zamiarem korzyści
na tym świecie, nie poczuje nawet zapachu Raju w Dniu Sądu
Ostatecznego." [Sunan Abu Dałud, 3:3656
i Sunan ibn Madźah, 1:252]
Sposoby Uniknięcia
Rijaa
1. Zwiększanie Wiedzy
Jedną z kuracji dla zdecydowanej większości problemów napotykanych
przez Muzułmanów, jest pogłębianie wiedzy religijnej. Allah
mówi w Ostatecznym Objawieniu:
"Tylko ci którzy mają wiedzę spośród
Jego sług obawiają się Allaha. Zaprawdę Allah jest Potężny,
Przebaczający" [Koran, 35:28]
Tak więc zdobywanie właściwej wiedzy jest obowiązkiem każdego
Bogobojnego muzułmanina, a nie tylko przywódców religijnych
i uczonych. Jest to istotne chociażby dlatego, że znając naszego
Pana oraz rozumiejąc sens naszego stworzenia, zwiększyć możemy
świadomość duchową poprzez którą, za błogosławieństwem Allaha,
możemy osiągnąć większą Taqła**, wolną od Rija.
2. Inwokacje (Du'aa)
Jednym z najmocniejszych, a jednocześnie jednym z najłatwiejszych,
sposobów odparcia rijaa oraz innych czyhających na nas niebezpieczeństw,
jest du'aa. Mając świadomość że jedynie do Allaha należy wszelkie
Panowanie nad wszechświatem, oraz wszystkim co w nim się znajduje,
zrozumiemy że jedynie On jest w stanie nas wybawić od zła
wszelkiego. Abu Bakr relacjonował że Prorok (sallallahu alejhi
ła sallam) powiedział:
"Szirk wśród was jest bardziej ukryty
niż pełzanie mrówki, a ja powiem wam coś, co jeżeli to zrobicie,
usunie od was mały jak i duży Szirk.
Mówcie: Allaahumma inni a'oothu bika an uszrika bika ła
ana a'lamu ła astagh-firuka limma laa a'lam [Och Allah,
zaprawdę szukam schronienia w Tobie przed świadomą czcią innych
oprócz Ciebie i szukam Twojego wybaczenia dla tego czego nie
wiem]." [Sahih al-Dźaami, no. 3731.]
Allah objawił także:
"Zaprawdę, ci którzy są Al-Muttaqun***
(pobożni), kiedy zła myśl przychodzi
do nich od Szatana, pamiętają (Allaha),
i wtedy widzą (właściwie)."
[Koran, 7:201]
3. Rozważanie o Niebie i Piekle
Rozważanie o życiu przyszłym pomaga rozwinąć większą Taqła,
oraz zwiększa chęć trzymania się z dala od grzechów. Jeżeli
osoba zrozumie że jego celem w życiu nie jest zyskiwanie sławy
i prestiżu, ni też akceptacji czy szczęścia uzależnionego
od innych, tylko że jedyną przyszłością jest ratowanie siebie
od Piekła i wejście Raju, wtedy będzie starała się trzymać
jak najdalej od rijaa.
Allah mówi w Koranie, co w przybliżeniu znaczy:
"Zatem ktokolwiek ma nadzieję
na spotkanie ze swoim Panem, niechaj pełni prawe czyny,
i niech nie dodaje współtowarzysza w czci swojemu Panu."
[Koran, 18:110]
Ogólne Powody
Rijaa
Duma
Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi ła sallam) oświadczył
że Allah powiedział:
"Duma jest moim Płaszczem a Wielkość
moją Szatą, więc ktokolwiek ubiega się ze Mną, odnośnie jakiejkolwiek
z nich, wrzucę go do Piekła." [Sahih
Muslim, 4:6349]
Również w Koranie Allah mówi, co w przybliżeniu znaczy:
"Nie myśl że ci którzy radują
się z tego co dokonali, i lubią aby ich chwalono za to czego
nie uczynili, - nie myśl ze że są oni wybawieni od męki,
dla nich cierpienie będzie bolesne." [Koran,
3:188]
Duma jest także powodem dla którego Iblis nie wykonał rozkazu
Allaha, przez co został przeklęty, nie kłaniając się przed
Adamem. Waga tego grzechu jest także podkreślona w innym przekazie
Proroka:
"Ten kto ma w sercu dumę, nawet na wagę
ziarnka musztardowego, nie wejdzie do Raju." [Sahih
Muslim, oraz Mishkat al-Masabih 4922 / Ghayatul-Maram 407
oraz Islahul Masajid str.170]
Paradowanie
Allah ostrzegł nas także przed tym wielkim grzechem w Koranie:
"Zaprawdę, hipokryci starają się
oszukać Allah, lecz to On jest tym który ich zmyli. I kiedy
stają do modlitwy, stają leniwie i tak by ich ludzie widzieli,
i ledwie wspominają Allaha." [Koran,
4:142]
Przypodobywanie się Allahowi i innym
Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi ła sallam) powiedział:
"Allah powiedział, Ja jestem najbardziej
Samo Wystarczający, nie potrzebuję jakiegokolwiek współpracownika.
Więc, kto robi jakiś uczynek dla kogoś innego, jak również
dla Mnie, zostawię go z kimkolwiek Mnie połączył (tj. nie
dostanie żadnego błogosławienia za ten uczynek). "
[Sahih Muslim, 4:7114]
Odzież
Tak jak w przypadku osoby która nie troszczy się o swój wygląd,
ubierając się nędznie ażeby pokazać że nie troszczy się o
życie doczesne, i że zależy jej tylko na życiu przyszłym.
Może także działać przeciwnie, ubierając się tak aby w oczach
innych wyglądać na uczonego. Wspólnym mianownikiem tej kategorii
osób jest że starają się stwarzać pozory. Na zewnątrz reprezentują
sobą coś czymś nie są, tak aby wśród innych zdobyć podziw
i respekt. Allah mówi w Koranie, co w przybliżeniu znaczy:
"Kiedy na nich patrzysz, podobają
ci się ich postacie; a kiedy mówią, to słuchasz ich słów.
Oni są jakby blokami drewna podpartymi. Oni myślą że każdy
krzyk jest przeciw nim. Oni są nieprzyjaciółmi, więc wystrzegaj
się ich. Niech Allah ich potępi! Jakże oni zbaczają ze Słusznej
drogi!" [Koran, 63:4]
Jednakże, utrzymywanie dobrego wyglądu po to by schludnie
wyglądać, (w przeciwieństwie do zamiaru przyciągania uwagi
i chwały), nie stanowi rijaa. Jak wynika z jednego z hadisów
Proroka jest to nawet mile widziane u Allaha. Prorok mówiąc
swoim towarzyszom o niebezpieczeństwie dumy został zapytany
przez jednego z obecnych:
"'Zaprawdę, człowiek chce aby jego ubiór
był piękny, i aby jego obuwie było piękne.' Prorok powiedział:
'Zaprawdę, Allah jest Najpiękniejszy i kocha piękno. Duma
to całkowite lekceważenie prawdy, oraz gardzenie ludźmi'"
[Sahih Muslim, 1:164]
Inne pokrewne
sprawy
Nie zamierzona Chwała
Gdy ludzie uzyskują jakieś korzyści z wykładu, prawdopodobne
jest że po zakończeniu pójdą do mówcy, pochwalą go i podziękują
mu. Ten typ chwały nie pozbawia osoby jej dobrych czynów dopóki
nie wpływa to na, lub nie zmienia jej intencji. Abu Dharr
al Ghifaari spytał Proroka (sallallahu alejhi ła sallam):
"'O Wysłanniku Allaha! Co myślisz o osobie,
która robi dobre czyny, a ludzie za to go chwalą?' Odpowiedział:
'To jest część wskazanych błogosławieństw człowieka wierzącego
(czekających na niego w życiu przyszłym).'" [Sahih
Muslim, 4:6388]
Chwalenie nie wskazane
Odradzane jest chwalenie osób bezpośrednio, ponieważ może
to bardzo łatwo doprowadzić do zarozumiałości osoby pochwalonej.
Prorok (sallallahu alejhi ła sallam) powiedział:
"Kiedy widzisz tych którzy zasypują pochwałami
(innych), rzuć proch w ich twarz!" [Sahih
Bukhari, 3:830 / Sahih Muslim, 4:7143]
Dlatego też Islam, będąc religią umiarkowania, nakazuje nam
utrzymać umiarkowanie także w chwaleniu innych. Ponieważ jak
widzimy w przekazie Proroka, nadmierne chwalenie innych jest
nie zgodne z Sunną. Zamiast chwalić kogokolwiek powinniśmy
raczej prosić Allaha aby wzniósł tą osobę wśród bogobojnych
i wynagrodził ją najlepszym na tym świecie i na tamtym.
Wniosek
Problem dotyczący rijaa tkwi w tym że nie jest ona czymś
co można dostrzegać w sobie z łatwością. Jest przez to jeszcze
bardziej niebezpiecznym zjawiskiem dla wierzących. Dlatego,
ilekroć wykonujemy jakikolwiek akt czci, powinniśmy zadać
sobie pytania typu:
"Dlaczego to robię? Czy rzeczywiście jest do tylko i
wyłącznie dla upodobania się Allahowi? Czy aby nie jest to
po to aby zyskać podziw i chwałę innych ludzi?"
Następujący Hadis podsumowuje i reasumuje błogosławieństwa
szczerości. Anas ibn Maalik przekazał że Wysłannik Allaha
(sallallahu alejhi ła sallam) powiedział:
"Ktokolwiek umieszcza życie przyszłe
jako swój cel, Allah obdarzy go bogactwem serca, zbierze mu
jego sprawy (tj. ułatwi jego sprawy), i świat przyjdzie do
niego nawet bez jego chęci! A ktokolwiek umieszcza ten świat
jak swój cel, Allah spowoduje iż ujrzy on ubóstwo przed własnymi
oczami, pozwoli aby jego sprawy stały się rozłączone, i nic
nie przyjdzie do niego z tego świata z wyjątkiem tego co Allah
przeznaczał dla niego." [Sahih al Dźaami,
no. 6516 i Sahih Sunan at Tirmidhi, 2:2005]
pokrewne:
> Taubah, skrucha
> Bądź w tym życiu jakbyś
był obcym
> Życie jest wielką próbą!
> Poddanie się Allahowi
> Budowanie Wiary i Oczyszczanie
Duszy
> Szczerość wiary
> Rija (skryte bałwochwalstwo)
> Taquah bogobojność
------------------------------------------
* Salaf us Saalih (prawi poprzednicy): są definiowani jako
pierwsze trzy pokolenia Muzułmanów, w szerszym pojęciu, wszyscy
którzy ich naśladują.
** Taqua:
dosłownie obawiać się lub chronić. W terminologii szariah:
starać uchronić się od gniewu Allaha i obawiając się oraz
poważając Jego Obecność, unikając rzeczy które są zabronione
oraz wykonując czyny które są nakazane i zalecane.
*** Pobożne i sprawiedliwe osoby które są
Bogobojne (powstrzymują się od wszelkich złych czynów które
Allah zabronił) i wielce kochają Allaha (robią wszelkie dobre
uczynki które Allah nakazał).
|
